Da’s pas écht circulair: je poep op de composthoop

Katja

Op Voetspot.nl had ik een blog geplaatst over het verminderen van afval. Spontaan kreeg een spontaan mailtje van Anita Marskamp Wijnen uit Loon. “Heb je al eens gedacht aan minder afval door je riool spoelen? Je eigen lijfelijke afval?” Ze nodigde me uit om eens te komen kijken naar haar Organic Toilet.

Zelf heb ik al eens in houten hokjes op toiletten gezeten op een camping en bij een groene B&B, waar je na je boodschap een beetje zaagsel in het gat achter je moest strooien. Bij Anita staat een toiletpot in huis, die er op het eerste gezicht uitziet als elk ander normaal toilet.

‘Het’

“Het is meer het idee dat ‘het’ er ligt”, zegt Anita. “Ik besef dat dit een behoorlijke stap is voor veel mensen.”

Het werkt simpel. Er zit een gewone bril op, maar de pot is niet aangesloten op het riool. In plaats daarvan staat er een emmer. Daar leg je een krant onderin, dan zaagsel, van dat spul dat je ook in konijnenhokken gebruikt. Je doet je behoefte erop, strooit er zaagsel over. Anita: “Dat houdt de geur weg en het werkt als een biofilter. Als de emmer halfvol is doe je het deksel erop en zet je ‘m buiten. Een keer in de week ongeveer, afhankelijk van de grootte van je huishouden. De inhoud gaat in de composthoop die speciaal voor dit doel is opgezet.”

Biologische processen

“Die composthoop is een ander soort composthoop dan die voor groente-, fruit- en tuinafval”, laat Anita me buiten zien. “Het is een bak gemaakt van 4 pallets met daaromheen gaas, zodat er geen beesten bij kunnen. Je toiletinhoud gaat er samen met je gft-afval in. Je dekt het steeds af met voldoende stro.  Door allerlei biologische processen wordt je poep in twee jaar tijd omgezet in organische compost. Mooie humus voor de bodem.”

Bodem en water

Anita raakte geïnteresseerd op een bijeenkomst voor duurzaam leven en las het boek The Humanure Handbook van Joseph Jenkins. Dat zette haar aan het denken over de manier waarop onze hedendaagse toiletten werken.

“Ik vind het niet meer wenselijk onze behoefte het riool in te spoelen met welk water dan ook. Weet je dat we ongeveer 40 liter drinkwater dagelijks doorspoelen met ons huidige toiletsysteem? Terwijl we nog geen liter leidingwater opdrinken? Dus ik wil mijn eigen uitwerpselen in een toilet als dit composteren tot humus, een waardevolle voeding voor de bodem. Bodems hebben tegenwoordig een chronisch tekort aan organisch materiaal. Het wordt veel te weinig toegevoegd ofwel teruggegeven aan (landbouw)bodem. Een bodem heeft méér nodig dan alleen meststoffen. Het bodemleven moet ook leven, en dat floreert in een humusrijke omgeving. Bovendien houdt zo’n bodem ook veel beter water vast.”

Nieuwe grondstof!

Anita vervolgt: “Er is duidelijk een gedragsverandering nodig. Laten we niet langer spreken van afval, maar van nieuwe grondstoffen. Mensen zien het vaak als vies, maar het is heel netjes en hygiënisch hoor. En ik maak natuurlijk ook gewoon mijn toilet schoon. Maar niet met chloor of andere chemische schoonmaakmiddelen.”

De compost gaat op de bodem van de moestuin. En daar groeit weer voedsel. “Helemaal circulair”, zegt Anita tevreden. “En veilig. Zo werkt de kringloop van ons voedsel al eeuwen.”

Praktisch en haalbaar

En er zit ook nog een praktische kant aan. dit soort toiletten: ze zijn overal plaatsbaar zonder riolering. Dus ook voor ontwikkelingslanden een uitkomst. Of op festivals.

Anita verkoopt ‘no tech organic toilets’. Voor 175 euro heb je er al een. En Anita biedt ook advies op humanure-composteergebied. “Ik heb geen bedrijf, maar een missie. Iedereen kan vandaag met zo’n composttoilet beginnen.”

Mijn conclusie

Nou, ik ben best overtuigd, maar thuis zien ze zichzelf nog niet zo zitten en composteren… Dat is dus even wachten tot de tijd rijp is. Ik denk dat het composttoilet sowieso een uitkomst is voor tiny houses, duurzame woningen, vakantiewoningen en plekken waar je moeilijker een toilet aanlegt (zoals een zolderkamer). En op plekken waar voorlichting wordt gegeven over duurzaam wonen en leven zoals het Duurzaamheidscentrum Assen. Je zult het her en der vaker moeten tegenkomen als toiletbezoeker, om zo langzaam te wennen aan deze betere optie.

composttoilet

“Oja: mannen moeten erop zitten en dus even hun ego opzij zetten”, zegt Anita.

8 beginnerstips voor leven met minder afval

Katja

Sinds een tijdje ben ik bezig met afval minderen. Dat is een uitdaging, want best een zoektocht. Je moet dan namelijk écht heel anders gaan denken en doen. Over alle details van je dagelijks leven. Om het makkelijk te maken heb ik 8 praktisch tips verzameld, die voor iedereen haalbaar zijn.

Omdat ik schrok van ons afval, met name de hoeveelheid plastic, ging ik me verdiepen in ‘no waste’. Ik schreef er een uitgebreide blog over op mijn eigen site.

Het is namelijk niet zo makkelijk. In onze consumptiemaatschappij, waar ‘gemak’ voorop staat, is het een hele toer om serieus afval te minderen.

Door het toch te proberen, ben ik al heel anders gaan denken over al dat plastic in ons leven. Dat is namelijk veeeeeeel… Dus doe mij dus maar een onsje minder… of liever: een paar kilo.

In dit artikel geef ik een aantal tips over leven met minder afval. Als je hiermee begint, ga je vanzelf anders kijken naar afval in je leven. Zo kom je erachter hoe gewend je bent aan bepaalde verpakkingen en manieren om iets te gebruiken. En hoe onzinnig dat soms is.

8 beginnerstips voor minder dagelijks afval

  1. Organiseer wekelijks een kliekjesmaaltijd, waarop je restjes uit koelkast en vriezer omtovert tot soep, saus, salade, stoofpot of ovenschotel. Het is een leuke, creatieve en intuïtieve manier van koken. En je ontdekt nog eens nieuwe combinaties.
  2. Voor vrouwen: knip uit een zacht katoenen lap oogmakeup-watjes en gezichtsreinigingslapjes. Die kun je in een klein linnen zakje wassen.
  3. Neem je eigen koffiemok mee onderweg en laat die vullen bij de koffiecorner, neem je eigen hervulbare drinkfles mee. Koop geen plastic flesjes meer. Als je toch onderweg drinken wilt kopen, kies dan voor recyclebaar blik of glas.
  4. Was jezelf niet meer met douchegel uit een plastic fles, maar met een stuk zeep uit een papieren wikkel. Wil je nog verder gaan, was dan ook je haar met een speciaal zeepblok.
  5. Koop wat vaker op de markt, of in een stalletje aan de kant van de weg (platteland) en stop je koopwaar in een linnen tasje of blikken trommel. Kijk eens of je dit kunt voortzetten bij de groentenman, de viskar, kaasboerof zelfs de bakker.
  6. Weiger onnodig plastic, zoals plastic rietjes/bordjes/bekertjes/bestek/prikkertjes of piepschuim materiaal. Gebruik bij het afwegen van groente in de supermarkt een duurzaam netje of zakken van dun textiel (linnen/katoen) in plaats van de plastic zakjes op de rol.
  7. Plan beter vooruit met slimmer boodschappen doen en maaltijden voor te bereiden. Door impulsief (of te laat) de supermarkt in te duiken, of zonder lunch op pad te gaan, kies je sneller gemaksvoedsel en gemaksproducten in vaak onnodige verpakking. Ook afhaal- of bestelmaaltijden zijn nogal ‘verpakkingsgevoelig’.
  8. Kijk eens naar een gebruiksvoorwerp of wegwerpvoorwerp en bedenk wat het afvalloze of plasticvrije alternatief is. Bijvoorbeeld: gebruik losse thee in een thee-ei of theefilter, gebruik lucifers in plaats van plastic aanstekers.

ALTERNATIEVEN zonder afval: in plaats van een theezakje een thee-ei met losse thee, in plaats van plastic aanstekers weer een ouderwets doosje lucifers gebruiken.

Meer tips?

  • Lees het boek Het Zero Waste Project van de twee zussen Nicky en Jessie Kroon
  • Volg op Instagram Easy Eco Tips
  • Zoek op internet naar de termen Zero Waste en No Waste

Jouw tip?

Heb je zelf een goede afvalbeperkende tip? Ik ben benieuwd!

Leven zonder afval, hoe doe je dat ook al weer?

Ageda

Onlangs sprak ik met iemand over een afvalvrij leven. En toen voelde ik me schuldig. Want hoe leuk ik er ook over kan praten en precies weet hoe het moet, de realiteit is dat ik het aardig heb laten verslonzen. Een blik in de containers zegt genoeg: dit heeft weinig meer te maken met afvalvrij boodschappen doen. Deze blog is dus voor mezelf. Ik heb behoefte aan een opfrisbeurtje.

Waar ging het fout?

Dat is helder: in de supermarkt. Wie afvalvrij wil shoppen, komt in de supermarkt van een koude kermis thuis. De appels neem ik nog wel zonder zakje mee, of de broccoli. Maar is sta er altijd in dubio, want de onverpakte producten zijn nooit biologisch. De biologische producten in de supermarkt zijn standaard verpakt, om ervoor te zorgen dat ze niet gemixt worden met niet-biologisch groente en fruit. Oh, wat zou ik dit graag omgekeerd willen zien.

Hoe los ik dit op?

Ik moet dus weer iets meer moeite gaan doen voor de boodschappen. Vaker naar de markt met mijn bakjes en zakjes. Naar de zorgboerderij verderop voor melk en yoghurt in statiegeldflessen. Gezellig met de trein naar de koffie- en theewinkel in Groningen om er gelijk een grote voorraad koffie en thee in te slaan. Naar de kaasboer om de hoek, zodat hij een mooi stuk in mijn bakje kan doen en gelijk m’n bakje laten volgooien met ongebrande noten.

Heb ik het dan helemaal laten verslonzen?

Nee, het is niet allemaal kommer en kwel hoor. Want in de afgelopen jaren ben ik veel zelf gaan maken: schoonmaakproducten, wasmiddel, brood en beleg, shampoo en deodorant. Ik struin internet af op zoek naar nieuwe recepten. Daarnaast koop ik nog altijd niet veel. Na een jaar niks kopen is dat goed blijven hangen.

Voor mezelf dus, nog even wat tips op een rij:

  • Neem eigen verpakking mee: grote tassen en kleine zakjes en bakjes en potjes
  • Neem een broodtrommel mee voor lunch. Je hebt tegenwoordig van die leuke katoenen broodzakken.
  • Neem altijd een waterfles mee voor onderweg.
  • Maak een lijst van winkels waarvan je weet dat je daar je je spullen onverpakt kunt kopen. Zoals de
    kaasboer, de biologische slager en groenteboer, de eco-supermarkt en de markt.
  • Maak het, als het maar even kan, zelf.
  • Toch verpakt? Kies voor een grote verpakking. Waarom 400 gram rijst kopen, als de 1000 gram verpakking ernaast staat. Dat scheelt minstens weer een verpakking.

En o ja, doe het stapje voor stapje. Het roer hoeft niet in een keer om. Begin met brood, of kaas, of groente. Maak het je eigen, en ga dan door naar de volgende stap. Zo maak je het je eigen en hou je het beter vol.