In 2018 start Facebook met nieuwe instellingen en een nieuwe tijdlijn. Dat houdt in dat nieuwsberichten van organisaties, informatiecampagnes en evenementen minder vaak te zien zullen zijn op je tijdlijn. Of het nou over natuurfoto’s, kattenplaatjes, nieuwsberichten of politiek gaat – berichten van je vrienden en familie zullen duidelijk voorrang krijgen.

Voor de Voetspot is dat natuurlijk jammer. Maar ook voor veel gebruikers is dit niet persé een positieve ontwikkeling. Misschien gebruik jij je Facebooktijdlijn ook wel om op de hoogte te blijven van de laatste nieuwtjes en ontwikkelingen. Als dat het geval is en je ondanks deze wijzigingen toch graag op de hoogte wil blijven van ons werk, dan kan dat door op je PC de volgende stappen te zetten:

  1. Klik op de drie bolletjes naast ‘nieuwsoverzicht’. Links van je tijdlijn.
  2. Kies ‘Voorkeuren bewerken’
  3. Klik op: ‘Geef aan van wie je het eerst berichten wilt zien’…
  4. …en kies daar voor de Voetspot

In de app werkt het zo:

  1. Klik op het hamburgermenu
  2. Scrol naar ‘Help en instellingen’. Helemaal naar beneden
  3. Kies ‘Voorkeuren voor nieuwsoverzicht’.
  4. Klik op: ‘Geef aan van wie je het eerst berichten wilt zien’…
  5. …en kies daar voor de Voetspot

Als je écht niets wilt missen dan is de maandelijkse nieuwsbrief van de Natuur en Milieufederatie Drenthe, de ZieZo, ook een mooi alternatief.
Aanmelden kan via deze link.

Met de juiste toonhoogten lijkt het net een parodistisch liedje. Of het begin van een ‘vette Nederrap’. Alleen dit is het niet. Het is een onderdeel van een vraagstelling:

Wat is de overeenkomst van deze vier woorden?

Wanneer je de eerste drie woorden neemt, voel je geen enkele twijfel. Alleen het vierde woord brengt je wellicht op het verkeerde spoor. Toch is er een overeenkomst.

Zoals de meeste verslaafden hun drugsgebruik nuanceren, wil ik dat ook doen bij de supermarkt. Niet alles is verslavend. Zolang je het met mate doet, is de schade niet zo groot. Maar als je er van een afstand tegenaan kijkt weet je dat je op je tellen moet passen. De meeste klanten van de supermarkten weten niet wat ze kopen. Het automatisme van het struinen van de gangpaden heeft hen verder weg gebracht van het besef van wat je daadwerkelijk nodig hebt: Gezonde voeding.

Met een voorbeeld wil ik aantonen dat de supermarkt, of eigenlijk de producten van de voedingsindustrie niet zoveel verschillen met verslavende middelen.

Suiker

Lees eens het etiket van deze chocolade poeder. 78 gram van de 100 gram is suiker.

HOEVEEL?!?!?

De voedingswaarde van suiker is 0. Sterker nog, zodra je ’s ochtends je koolhydraat rijke brood met chocolademelk wegspoelt, worden al deze suikers omgezet in vet! Wat je wellicht niet weet, is dat suiker dezelfde verslavende werking heeft als menigeen ander drug. Je hoofd belandt in een bepaalde extatische fase met als gevolg dat je er steeds meer van wilt. Wanneer je toegeeft aan deze drang, gaat je lijf eraan onderdoor. Het enige verschil met harddrugs is dat je van suiker iets meer van moet innemen, alvorens je aan een overdosis overlijdt.

 

 

En het ergste vind ik wel dat de voedingsindustrie hier in overweldigende overtuiging knoeperd hard aan meewerkt! Met volle bewustwording! Zo heb ik eens gesproken met iemand van een marketing afdeling, en vol trots vertelde hij dat hij er alles aan mag doen om ervoor te zorgen dat de consument maar gaat kopen. Ik stond met mijn bek vol tanden….. Aan de ene kant valt hen niets te verwijten; er moet geld verdiend worden voor de aandeelhouders, maar wees eens eerlijk,….. coûte que coûte?? Ten koste van de gezondheid van de onwetende burgers?

Geen tijd? Geen Prioriteit!

Margriet Benak van Radio Cassata vroeg me eens, hoe zouden we het anders moeten doen, ik heb gewoonweg geen tijd voor om een moestuin aan te leggen. Ik had willen zeggen: geen tijd? Of geen prioriteit? Naast dat we de helft van de gekochte boodschappen weggooien (verpakkingsmiddelen en gewoonweg te veel ingekocht),

fruit zonder vezels

heeft geproduceerde voeding of te veel toevoegingen of geconcentreerde voedingswaarde. Neem bijvoorbeeld fruitsappen. In een liter sap zit vaak het dubbel aantal hoeveelheid fruit. In een glaasje appelsap zitten al 2 appels in. Je zou zeggen: “ Dat is dan voldoende fruit voor een dag!” Echter de vezels die in appels zitten, moet je er dan nog zelf bij bedenken. Neem een appelboompje van 3 meter hoog. Die geeft toch al gauw een emmer vol appels. Een boom vraagt vrijwel geen verzorging. Het mooiste vind ik dat je eigen boom niet met gif hoeft te besproeien om ziektes/schimmels tegen te gaan. Ofwel een goedkoop biologisch appeltje uit eigen tuin!

Eetbare planten in de winter: kleefkruid

Ken je kleefkruid? Het is de plant met de lange slieren die aan je blijven plakken. En waarvan de honden en katten de zaden in hun vacht meenemen.

Lastig onkruid? Nee hoor je kan de jonge scheuten eten. Als ze nog vrij mals zijn kun je ze goed gebruiken voor in je soep, stoofschotel of omelet.

Het fijne van kleefkruid is dat ze in zachte winters gewoon door groeit. Het zaad is in de herfst ontkiemd en nu vind je al jonge plantjes van zo’n 5 cm hoog. Een gezonde aanvulling op je winterkost!

 

Kleefkruidzalf

Daarnaast kun je een lekkere zachte zalf van het jonge kleefkruid maken. Dit wordt uitwendig gebruikt bij wondjes, droge eczeem en huidirritatie.

Recept voor kleefkruidzalf

Wat heb je nodig?

Grote pan en een klein pannetje
Bosje jong kleefkruid
olijfolie
bijenwas

 

Zorg ervoor dat het kleefkruid schoon en goed droog is voor je er mee aan de slag gaat. Laat het eventueel een middag drogen op een theedoek.
Snijd het kleefkruid in kleine stukjes en doe het in een kleine pan. Overgiet het met de olijfolie. Zorg dat alle kleefkruid net overdekt is met olie.

Laat de kleefkruid een uur lang au bain-marie trekken in de olijfolie.
Giet de olie door een zeef en druk het kleefkruid goed aan, zodat alle olie er uit gaat.

Meet de olie af en voeg per 100 ml olie 10 gram bijenwas toe.
Verwarm de olie nu opnieuw au bain-marie, samen met de bijenwas. Als de bijenwas helemaal is gesmolten giet je de olie in gesteriliseerde potjes en sluit je ze goed af. Gebruik potjes van donker glas of bewaar de potjes in een donkere kast. Dan blijven de waardevolle stoffen beter behouden.

Heb je wel gehoord van de Streekboer? Dat is een webwinkel waar je producten van boeren in jouw streek rechtstreeks bij de boer kan inkopen en naar een afhaalpunt kan laten komen. Een fantastisch initiatief waar ik graag gebruik van maak. Één keer per maand is het ook mogelijk om vis in te kunnen kopen van vissersbedrijf TS31 Internos gerund door duo Jan en Barbara Geertsema, ambachtelijke vissers op de Waddenzee.


Foto afkomstig van www.goedevissers.nl

Sinds 2006 is hun visserijbedrijf, de TS31 ‘Internos’ gecertificeerd volgens de duurzaamheidseisen van het streekmerk Waddengoud, goedgekeurd door Waddenvereniging en Vogelbescherming.
Daarnaast werken ze mee aan “Goede Vissers” waarvan het doel is om zorgvuldig gevangen vis (ook van hun collega’s) te verkopen via korte transparante ketens. Naast het vangen en verkopen van vis- schaal en schelpdieren zetten Jan en Barbara zich met hart en ziel in voor een gezonde zee als gemeenschappelijke bron van voedsel en welvaart. Ze werken aan beter contact tussen vissers en de rest van de maatschappij en zijn actief betrokken bij het Slow Fish netwerk van de internationale Slow Food beweging. “Als vissers zijn we afhankelijk van de natuur, en alles wat op het land gebeurt komt uiteindelijk in zee terecht. We zijn samen verantwoordelijk voor gezonde sloten, meren, rivieren en oceanen.”


Foto afkomstig van www.goedevissers.nl

Kortom: deze vissers hebben een goed verhaal (lees=duurzaam en lokaal) én verkopen zeer smakelijke vissen. Veel vissen waarvan ik de naam niet eens kende terwijl ze blijkbaar zo dicht bij ons zwemmen. Dus ik trok de stoute schoenen aan en bestelde een aantal voor mij onbekende soorten vissen. Één daarvan was de tarbot.

Tarbot is een ronde platvis die tot 1 meter groot en wel 30 jaar oud kan worden. Het leeft op stenige bodems en past zich aan de kleur van de bodem aan: meestal zandkleurig tot bruin met veel donkere vlekken en stippen. Deze vis komt met name voor onder de kust van Europa, van de Middellandse Zee tot IJsland en Noorwegen. De tarbot kan voor een groot nageslacht zorgen, want per jaar schiet een vrouwtjestarbot meer dan 10 miljoen eieren. De jonge tarbotjes groeien op in de zone langs de kust van Nederland.

Er is veel vraag naar tarbot en dan met name vanuit de horeca. Tarbot wordt ook wel als gewenste bijvangst gevangen bij de visserij op tong en schol. Naast de “wilde” tarbot wordt deze vis ook wel gekweekt in een aantal Europese landen.

De smaak van tarbot erg smakelijk, grof van structuur, stevig en wit van kleur. Vanwege de stevigheid kan deze vis op verschillende manieren worden bereid: gestoofd, gebakken of gegrild.

Ik heb vandaag ervoor gekozen om de vis te bakken in een koekenpan. Dat gaat heel simpel! Dep de (verse of ontdooide) tarbotfilet droog, breng op smaak met peper en zout en bak het in wat boter in een koekenpan (beide kanten 3 minuten op middelhoog vuur). Bij mij is de vis iets uit elkaar gevallen maar desondanks hebben mijn zoon (16 maanden) en ik er van gesmuld! Wat een heerlijke vis die zo dichtbij huis leeft. Echt een aanrader!

Storm

Het is even werk, maar dan heb je ook wat. Spruiten uit eigen moestuin. De storm van de afgelopen dagen heeft de keuze van avondeten vergemakkelijkt. Een aantal struiken waren omgewaaid. Drie heb ik er meegenomen. Waarvan er 1 een goede opbrengst heeft gehad.

Het is ‘even’ werk

Na de vrieskou

Ik heb het geluk dat mijn kinderen de spruiten lusten. Misschien omdat ik ze ook pas oogst nadat de vorst er overheen is geweest waardoor de zetmelen worden omgezet in suikers (dit beschermt cellen van de plant tegen bevriezing). De zwavelsmaak lijkt hierdoor wat op de achtergrond te geraken.

 

Stomen

Sinds jaar en dag kook ik de groenten niet meer. Of ik stoom, of ik roerbak. Zo ook de spruiten.

Flink bord vol

Deze heb ik zo vanuit de pan op de bordjes gerold. Daarnaast hadden we nog wat rijst over; Ik had teveel rijst gekookt in de melk voor de rijstevlaai voor de verjaardag van de oudste. Om toch tegemoet te komen aan de smaakbehoeftes van de kinderen, heb ik een lepel pindakaas doorheen geroerd. En een rodekoolsalade aangemaakt met een flinke lepel mayonaise en pruimenjam (ook uit eigen tuin).

Voedingswaarde

In alle groeten zit voldoende zout voor onze dagelijkse zout behoeftes. Uitzonderingen daar gelaten. In spruiten zit zeer veel kalium. Kalium heeft een gunstig effect op de bloeddruk omdat het het bloeddrukverhogende effect van natrium (zout) tegenwerkt.

100 gram spruiten levert:

Hoeveel spruiten zitten er in 100 gram spruiten

45 calorieën op ( een volwassen man heeft 60 calorieën per uur nodig in stilstand )

102% vitamine C op van de dagelijkse behoefte

169% vitamine K op van de dagelijkse behoefte

Vitamine K hebben we nodig voor bloedstolling; botgezondheid en gezonde bloedvaten;
Bron:

https://www.vitamine-info.nl/nieuwsartikel/article/vitamine-k-meer-dan-alleen-bloedstolling-453/

 

Energie van eigen bodem… Lokaal gewonnen. Dan denk je in Groningen toch eerst aan gas. Een natuurproduct, dichtbij huis, iedereen blij. Het ligt uiteraard genuanceerder want: CO2. Maar er is nog een manier. Stroom van lokale boeren.

 

 

CO2

Iedereen weet het. Fossiele brandstoffen leveren bij verbranding CO2. De -lokale- electriciteitscentrale werkt op… gas. Of steenkool. Dat gebeurt ook nog, tegenwoordig.

Wat doe je eraan. Iemand op straat liet me zien dat ik daar heel makkelijk iets aan kan doen. Ik wist het niet. En nu weet ik het wel.

 

van de bron

Ik loop in het winkelcentrum in Lewenborg, een buitenwijk in Groningen. Een jongeman, duidelijk eco, want gebreide trui en gezellige tuinbroek aan, geeft me een kaarsje. Een waxinelichtje. Vandebron staat er op zijn tuinbroek.

 

laag verbruik

Hoeveel verbruik je? Heel weinig, zeg ik. Hij zoekt op wat ik gebruik. ‘Dat is inderdaad heel weinig, hoe doe je dat.’  Net als jij, zeg ik: trui aan in huis en de thermostaat een paar graden lager. Toch, en dat wist ik niet, hij wijst me er subtiel op, toch levert mijn kleine beetje gebruik meer CO2 op dan een grootgebruiker die alleen groene energie afneemt.

Dat lichtje was nog niet eerder bij me opgegaan! Vandaar het waxinekaarsje, denk ik.

goed punt 1

 

zon en wind

Een molen in mijn achtertuin… nee, dat zie ik niet gebeuren. En zonnepanelen op het dak. Dat heb ik heus onderzocht. Maar ik zit te dubben of ik dat op mijn eigen dak wil. ‘Dan is het toch mooi dat het op een andermans dak ligt!’ ‘En dat boeren die willen investeren in groen molens neerzetten op hun land. Ergens waar wél genoeg ruimte is.’

Alweer een lichtje dat opgaat. Kom, geef me nog zo’n kaarsje.

goed punt 2

goedkoper

Het verhaal wordt mooier: mijn verbruik kunnen zij van Vandebron goedkoper leveren. Met groene stroom. Dus, van zon of wind. Kijk: nu heb je mijn aandacht.

goed punt 3

 

stroom lokaal van wie

Boeren die hun dak volgooien met zonnepanelen of een windmolen planten in hun akkers. De jongen laat me foto’s zien van boerenbedrijven. Ik kan kiezen van wie ik de stroom afneem. Het dak van het transferium aan de Friesestraatweg staat er ook bij. Die is voor mij! Lokaal. Binnen de stadsgrenzen. Dat past me perfect. Binnen fietsafstand staat mijn energieboer.

4 punten, en ik ben om!

Dit lijkt wel reclame. Maar voor deze club doe ik dat graag.

www.vandebron.nl

Trijntje de Haan

Bij het opruimen van de slee, vond ik een kleine schat in ons schuurtje. Een grote bos met takken van de muntstruiken. In de zomer hadden we veel munt op de gezamenlijke moestuin De Onlanderij. In het najaar hadden we de takken geplukt. ‘Droog ze’, zei iemand, ‘en je hebt er later veel plezier van.’

Ik dacht: ik neem het mee en zie wel. En nu dus dit onverwachte klusje en cadeautje. Verse munt. Gewoon laten drogen is een echte no-waste manier van doen. Het kost niet extra’s. Je maakt bestaande producten langer houdbaar!

De takken liggen op het aanrecht. Ze zijn gedroogd, gekrompen, bruiner geworden. En het ‘rommelt’ alleen al als je er aan zit. ‘Wat ga jij nu weer doen?’ vraagt een van de kinderen. Alles wat met de tuin of eten bereiden te maken heeft wordt met een kritische blik bekeken. Ik breek wat van de blaadjes en laat ze ruiken. (Ineens staat er nog een kind bij.) ‘Pepermunt.’ ‘Tandpasta.’

Rustgevend klusje

Goed. Beide ok. Het is munt, direct van de plant. De blaadjes rits ik er af, nog meer rommel, maar wel plezierig. Ik verzamel alles in een grote schaal. De geur werkt verfrissend en de arbeid rustgevend. Onder tussen filosofeer waar ik het in zal doen, hoe het te bewaren. Van Lea Groeneweg van het Bloemenpad op de kerstmarkt weer geleerd dat een mooi etiketje veel doet toen ik keltisch rozenzout kocht.

Mooi potje

Ik heb best veel. De verzamelde blaadjes breek ik zo fijn mogelijk met  mijn handen. Een klein potje kruiden bij de supermarkt kost al gauw 1,0 – 2 euro. Nu hebben wij onze eigen verse munt de komende tijd gratis.

Muntthee maken

Muntthee maak je met een aantal takjes verse munt (of gedroogd zoals hier). Doe ze in je kopje en overgiet het met kokend water en even laten staan. Voeg als je wilt honing toe. Muntthee heeft een gunstige invloed op je maag en darmen en werkt goed tegen misselijkheid. Het geeft een frisse adem en het bevat weinig calorieën. Misschien best fijn, zo met de feestdagen.

‘Spullen’ staan bovenaan de lijst van de tien ergste vervuilers. Waarom? Spullen, zoals iPads, telefoons, speelgoed, meubels en gadgets, worden meestal geïmporteerd en moeten een afstand overbruggen van duizenden kilometers per vrachtschip of vliegtuig voordat het bij ons thuis is. Daarnaast zijn bij de productie ervan veel grondstoffen nodig.  In haar boek ‘De verborgen Impact’ heeft Babette Porcelijn een top tien opgesteld van de allergrootste vervuilers.

DE TIEN ERGSTE VERVUILERS VOLGENS BABETTE PORCELIJN:

1 Spullen
2 Vlees
3 Wonen
4 Auto
5 Voedsel (plantaardig, vis) en drinken
6 Vliegen
7 Kleding en textiel
8 Zuivel en eieren
9 Badkamer
10 Openbaar vervoer

Meer weten? Lees hier het interview met Babette in het NRC.

Door: Ageda Venema

Kerst staat voor de deur. Dagen van gezelligheid en samenzijn. Van cadeautjes en lekker eten. Ik ben dol op kerst, want het brengt een beetje licht in de donkere dagen.

Maar de laatste jaren zie ik kerst ook steeds meer als de dagen des overvloeds: van zoveel eten dat je bijna uit elkaar springt, van nog meer cadeaus waarvan je niet meer weet wat je er mee moet, en van een torenhoge energierekening. Met kerst pakken we echt flink uit. De gevolgen laten zich raden: voedselverspillingen en afvalhopen. Een vol huis en een lege portemonnee. Slaan we niet een beetje door?

Sinds ik ben begonnen met mijn blog Elkedaggroener, ben ik me veel bewuster van
duurzaam leven. En ik zag al snel dat ik niet de enige ben. Vooral met kerst hoor ik meer mensen om me heen die het allemaal een beetje veel van het goede vinden. Het mag wel wat minder: minder duur, minder intensief, minder milieubelastend.

Dat betekent niet dat we met een kaarsje in een dikke wollen trui op de bank gaan zitten. Kerstvieren met een kleine ecologische voetafdruk kan zonder in te boeten op de versiering, verlichting en cadeaus. Een duurzame kerst waarbij gezelligheid, sfeer, samenzijn en bezinning voorop staan is niet heel moeilijk. Ik hoop dat ik je met mijn kerstmagazine kan inspireren om er samen een duurzame kerst van te maken.

Download het magazine hier

Ik heb zonnepanelen op mijn dak liggen vanaf februari 2011, en probeer alle energie zoveel mogelijk uit de zon te halen, in plaats van via het netwerk. Omdat ik meer opwek, dan ik gebruik, houd ik er financieel ook meer aan over. En dus wil ik je laten zien wat de zon voor mij doet, ook bij een zeer bewolkte dag. Aan de hand van onderstaande grafieken zal ik uitleggen hoe.

9 november 2017 was een bewolkte dag. De zon (of beter het diffuus licht) leverde om 9:49 130 Watt (= 0,13 kw), maar mijn zonnepanelen leverden exact dezelfde hoeveelheid.

Hoewel het licht was, de koelkast aanstaat, maar niets gebruikte op dat moment is het “huidig gebruik” toch nog 130 Watt. Door mijn eerdere metingen weet ik dat mijn nieuwste laptop ca. 20 – 30 Watt gebruikt, heb ik die van de ene stekkerdoos (om 9:53) naar de andere stekkerdoos (voor mij fase 2 waar de zon op produceert) gebracht. Dus rood en blauw zijn in onderstaande grafiek beide van 130 naar 90 gegaan. Dus ik heb 40 watt bespaard, omdat ik mijn gebruik regelrecht van de zon haal.

 

 

Het plaatje hierboven is van een programma dat draait op een oude PC die in de regel ca. 50 – 60 watt gebruikt. Ook die zat op de “verkeerde” stekkerdoos. Ik heb hem op de accu laten draaien tussen 9:57 en 9:58  en tussen 9:59 en 10:01. Daarna heb ik hem aangesloten op de “opwekkingsstekkerdoos”.  Hier zie je het zelfde resultaat. Beide lijnen gaan gelijkwaardig naar beneden. Tussen 10:02 en 10:04.

Ik had puur geluk met deze test, bijna nooit is de licht intensiteit zo constant. Kijk maar naar het volgende plaatje…

Hier zie je het voorgaande ook nog, maar plotseling werd de intensiteit van de zon meer, of in gewone straattaal: de zon kwam achter de wolken vandaan. Mijn verbruik bleef laag, ca. 50 watt en maakt soms sprongetjes van 10 watt (de koelkast en mijn vloerverwarmingspompje. De 40 watt die overblijft, zit in de vaste telefoon, het internet en de vloerverwarmingsregelaars (9 x 10 watt, maar die staan niet allemaal aan)

Zo krijg je zicht op je verbruik!

Wat heb je hier aan?

Je bespaart energiekosten, door slim te stekkeren in mijn geval. Dit wordt belangrijk, omdat salderen* wordt afgeschaft. Ik heb een systeem wat op één phase draait, dat kan alleen als het systeem niet meer dan 3600 watt opwekt.

Eigenlijk lijken het peanuts, maar het idee dat ik heb laten zien met deze stekker wissel, dat ik 80 watt bespaar, niet aan energie, maar aan geld, omdat ik nu de zon voor mij laat werken, in plaats van een kolencentrale.

Ook stuur ik mijn energie niet over het netwerk (wat ook geld kost) maar gebruik het direct. Verder wordt je je dus bewust van je verbruik, en kunt daar van alles aan doen.

Mijn vloerverwarming had een pomp die 24/7 draaide, ook in de zomer, dus 365 dagen. Dat is dus met een temperatuur voeler terug gebracht naar ALLEEN als het water warmer is dan 30 graden, en in de zomer één maal per week. Gemiddeld scheel me dat 400 kWh per jaar, dus minimaal 100 euro. De voeler kostte 92 euro, dus binnen een jaar heb ik dat bedrag eruit en een langere levensduur van de pomp op de koop toe!

Nee, dit programmaatje is niet op internet te vinden. Wel soortgelijke (55), die je slimme meter kunnen uitlezen. Echter meestal één dag later, dus niet zoals ik hierboven laat zien, want dat is Live! De soortgelijke programmaatjes heten “energieverbruiksmanagers” er zijn 19 die ook live monitoren, maar niet gratis, en ze zijn te vinden op de website met die naam, gemaakt door MillieuCentraal.

Mijn programmaatje is geschreven in 2011 voor de slimme meter door mijn slimme zoon, “dat mag ik als trotse vader best zeggen”, want in 2011 waren deze programma’s er nog niet.

Ok, hij is nu IT ingenieur en werkt bij ASML. Hij programmeert nu mijn raspberry pi  (een singleboard computer, zie hiernaast) om al deze data op te slaan. Daarna zal hij proberen mijn warmtedata uit de zonnecollector te monitoren. Dan kom ik erachter, wat ik op gas bezuinig als ik het warme water gunstig gebruik. Daarover later meer.

  • *Salderen wordt het beste uitgelegd op consuwijzer.