Permacultuur

Jack

In een vorige publicatie van de collega spotters is permacultuur al even aan bod geweest. Ik vind het zo’n prachtig systeem, je kunt er de hele wereld een stuk groener meer krijgen, dat ik in mijn blog ook een stukje aandacht wil geven.

Sinds ik van het bestaan weet van permacultuur, zou ik graag mijn tuin in die stijl willen inrichten.

Voor de mensen die niet weten wat permacultuur inhoud hier een korte uitleg.

permacultuur

Allereerst de naam: Australische grondleggers hebben er een samengestelde betekenis aan gegeven: Permanent agriculture en Permanent culture. Mijn allereerste gedachte over het woord, “Yess! Een onderhoudsvrije tuin waar je onbeperkt van kunt oogsten! Ik zat er niet ver naast: De grondleggers Bill Mollison en David Holmgre voorzagen al de problematiek omtrent monocultuursystemen (bodemerosie, verdwijning van oerwoud, pesticiden en vervuiling van grondwater) en zochten een manier om een systeem van de natuur te ontwerpen die èn goed is voor de mens èn voor de natuur.

Als uitgangspunt voor het ontwerp is het rekening houden met de ‘aanvoer’ van elementen, zoals wind en water en zon. Door te werken met ‘lagen’ ofwel hoogtes van beplanting, kun je de meeste zon vangen. Kijk maar eens op onderstaand plaatje. Stel je staat met je rug naar het zuiden, dan bestaat de verste laag uit de bomen, en dan wordt de beplanting alsmaar lager Stel dat je ook nog dit alles in een halve cirkel plant, creëer je tegelijkertijd een mooie windhaag.sevenstorygarden

Permacultuur houd ook rekening met de functionaliteit van planten. Niet alleen als voedingsmiddel voor mensen, maar ook kunnen ze een toegevoegde waarde hebben voor planten. Groenbemesters zijn er een van. Klaver bindt bijvoorbeeld stikstof in de grond. Waar andere planten weer profijt van hebben. Of technisch: Klimmers rond bomen laten klimmen zoals kiwi’s of druiven.

Permacultuur kent ook nadelen: Monocultuur kun je wel vergeten. Kilometers rijen met een groentesoort hoort er niet meer bij. Net als machinaal oogsten. Als je er steeds meer in gaat verdiepen zou je ook je levenswijze of zienswijze kunnen beïnvloeden!

tegeltje-monucultuur

Je zou kunnen overtuigd raken van het gegeven dat we door slim gebruik te maken van bestaande ‘bovengrondse’ elementen, we niet meer diep in de grond hoeven te graven om bijvoorbeeld grondstoffen de delven die ons voorzien onze ‘behoeftes. Ik noem een voorbeeld: Wanneer je woning zeer goed isoleert, hoef je geen gas meer te gebruiken om je woning te verwarmen. Zo bestaan er huizen van balen stro die afgewerkt worden met lemen lagen. Dat zijn danwel best dikke lagen….

Er valt nog zo veel te lezen op internet over permacultuur. Er zijn cursussen en georganiseerde reizen naar het buitenland om een cultuur op te zetten. Nog een linkje bij deze. Er bestaat een lijst waar je je kunt inschrijven voor het opzetten van een voedselbos. Liefst natuurlijk op de wijze van permacultuur. Zoek eens op in je omgeving naar mede geïnteresseerden.

Mimosaboon; de verbazing en de belofte

Jack
Mimosaboon

Allereerst een foto van mijn Mimosaboontjes. Vorige maand heb ik een zakje verdeeld. Een helft heb ik vier weken geleden gezaaid. En de ander een week later.

Dit is nog maar het begin

Dit is nog maar het begin

En wat denk je? Ik zie erg veel verschil. Het eerste bakje heeft een grote voorsprong. Alleen ik weet niet precies waarom dit is. De aarde is hetzelfde en de bakjes staan nagenoeg bij elkaar. Aangezien ik ze binnen kweek, is er amper temperatuurverschil. Misschien moet ik eens kijken of de principes van bio dynamisch tuinieren hier het verschil uitmaken. Ik houd jullie op de hoogte van de vorderingen van mijn Mimosaboon.

Google
mimosa met tik

Mimosa met tik

Ik heb eens in Google het zoekwoord Mimosa ingetypt. Ik hoop op een Griekse godin van de heilige boon als ik op ‘enter’ druk. Of een strijdvaardige Egyptische Ra. De uitkomsten zijn verrassend, helaas geen mythologie. Naast dat Google mij (natuurlijk) allerlei reclame van hotels laat zien met de naam Mimosa (we hebben onlangs vakantie geboekt en Google leest, slaat op, adverteert met en verkoopt mijn cookies door), laat hij me weten hoe je mimosa cocktail kunt maken. Na vluchtig doorgeklikt te hebben ben ik een idee voor een feest verder.

De verbazing
Mimosa provence

Mimosa provence

Maar waar ik dan verder op stuit – en wat me fantastisch lijkt om eens te zien, en mee te maken – is een mimosa boom!! Een prachtige boom die alleen maar in het zuiden van Europa groeit. De bloemen bloeien van januari tot (en met) maart. Een echte winterboom dus! Echt koud zal het niet worden, hij kan een temperatuur aan tot -8 graden Celsius. Niet ongewoon is het dat de mimosa ook in de parfumerie wordt gebruikt. En het allerbelangrijkste, hij is prachtig om te zien! Als ik de plaatjes van Google mag geloven… Nu wil het toeval dat we dit jaar naar Frankrijk op vakantie gaan. Hoe mooi zou het zijn als we dan ook ‘la route du Mimosa’ even kunnen aandoen. De route is een tocht van 130 km die voert langs de zuidelijke kust van Frankrijk. Zo’n 8 plaatsen organiseren betekenisvolle feesten. De festiviteiten vinden alleen wel plaats in februari. Dat lijkt me ook mooi om eens mee te maken.

Belofte

Ben wel heel nieuwsgierig naar de boom, maar nu even terug naar mijn Mimosa boontje. Ik heb er al best veel. Mocht ik er een paar mooie planten van kunnen opkweken, en je hebt interesse: voor een mooi prijsje wil ik er gerust naar een je toe sturen. Houd dus deze blog in de gaten. Ik verwacht pas in september weer een update te kunnen geven van mijn op te kweken struiken.

Tegeltjes wijsheden

Tegeltjes wijsheden

Een terugval: terug naar af

Jack

Meer dan een jaar geleden ben ik begonnen met de voetspot. Net als de bekendste grootgrutter ben ik met de kleintjes begonnen. Elke aankoop in de winkel ben ik gaan afwegen: heb ik dit echt nodig; is het een product van de voedingsindustrie; is het biologisch en is het lokaal. Ook in huis heb ik maatregels genomen. In de winter de temperatuur een halve graden lager gezet: van 18C naar 17,5C. Buiten staat mijn

allerlei groen

allerlei groen

kas staat nu ook vol met allerlei groen, zie ook de foto. Dat scheelt weer boodschappen. En natuurlijk mijn verticale trots van ongeveer twee vierkante meter. Mijn kweekraam. Vorig weekend heb ik mijn derde lichting zaadjes in de kweekpotjes gezaaid.  Zo heb ik mimosa boontjes een nachtje in het water laten weken en gepoot en ik zie nu al de groene puntjes van de Hertshoornweegbree al opkomen!

 

En dan nu de terugval
Al die moeite gedaan om mijn voetspot te verkleinen en dan doe ik een dure aankoop. Een energieverslindende aankoop. Een milieu vervuilende aankoop. Terwijl ik het typ, komt het schaamrood weer op mijn kaken. Ondanks de goede start in 2016! Ik durf de nieuwe voetspotmeting in 2017 niet eens meer te doen. De oude, die moest helaas de deur uit. Er zaten een aantal reparaties in het vooruitzicht die erg prijzig waren. We hebben er voor moeten kiezen een goede tweedehandsje te kopen (wat dan wel weer voetspot waardig is).

Vertel dan… wat is het
Daar komt ie dan: Het is de Skoda Fabia Greenline geworden, 1.2 diesel. Met

sjoemelsoftware

sjoemelsoftware

roetfilter. Als ik het blijde nieuws van de aankoop deel bij mijn collega’s, zijn ze allemaal verbaasd: “Jij een diesel?”
“Ja”, zeg ik nog ter verdediging, voelend dat ik iets belangrijks over het hoofd heb gezien “maar hij is heel zuinig er zit een roetfilter op en gratis sjoemelsoftware!” Maar het kwaad is al geschied. Mijn reputatie heeft een deuk opgelopen. Ik ben een nep voetspotter…..

 

 

 

Dit moet gecompenseerd worden!

prijswinnaar

prijswinnaar

 De keuze is gemaakt. De auto gaat niet weg. Dus ga ik op zoek naar een nieuw credo voor de tweede helft van 2016. Het antwoord gaat zitten in oplossingen om mijn fijnstof uitstoot op een andere manier de strijd aan te gaan. Ik ga dus niet bij mijn autoloze buurman certificaten kopen om mijn uitstoot te compenseren. Maar iets anders. Echt iets concreets. In mijn recente en korte zoektocht kom ik op de Igreen uit. Dit is een stap in de richting die ik wil zetten.

Studenten van de TU Delft hebben een plantenrugzak ontworpen die fijnstof uit de lucht filtert. Vervolgens komt de schone lucht in de buurt van de mond en neus van de rugzakdrager naar buiten.

Een prijswinnend ontwerp in 2016! Dat brengt me op een idee……Zal ik een plantenbak aan mijn uitlaat vastlassen? Misschien is dit iets:

Boek uit?

Eindig ik voor nu met een verzoek. Heeft iemand het boek van B. C. Wolverton al uit: How to Grow Fresh Air? Daar worden 50 planten in beschreven die een lucht zuiverende werking hebben. Daar zitten waarschijnlijk ook wel planten tussen die goed gedijen bij fijnstof.

Een site om in je favorieten te hebben: http://www.innovatieglastuinbouw.nl/

 

21 april: De dag van de aardbei

Jack

Vandaag is het de dag van de aardbei. In het hele land worden allerlei festiviteiten gehouden die het zomerkoninkje eren. Parades, optochten, op kermissen, beurzen en kwekerijen. Op lagere scholen is er een thema dag georganiseerd en ook de middelbare scholen verstrekken aardbeien bij de lunch gratis.

picture of lovely woman in red dress with note card

aardbeienmeisje

Bij een aantal semi overheidsbedrijven zijn stands opgericht met prachtige aardbeienmeisjes die u voor weinig geld de aardbeien aanbieden. Wellicht is het ook voor uw werkgever interessant om daar volgend jaar eens aandacht aan te besteden.

28 soorten
Was dit allemaal maar waar. Helaas zie ik te weinig festiviteiten omtrent deze vrucht. Best jammer, het is zo’n voedzaam dingetje en hij ziet er zo leuk uit! Er zijn zo verschrikkelijk veel soorten aardbeien. Op mijn favoriet website www.vreeken.nl worden er 28 soorten aangeboden. In mijn tuin heb ik er ook een paar: De zwarte aardbei, witte ananas aardbei,

klimaardbei

klimaardbei

de klimaardbei en nog een paar soorten waarvan de tekst op het bij behorend kaartje door de regen is weggespoeld. Ik heb alle aardbeien vorig jaar flink laten uitlopen. De grond heb ik (nog) niet verrijkt met meststoffen of NPK (Stikstof, Fosfor en Kalium). Ik verwacht heel veel maar kleine aardbeitjes te gaan oogsten. Een mooi dilemma, ergens wil ik een zo veel mogelijk zelfregulerende moestuin hebben, maar aan de andere kant wil ik mijn kinderen hun zomerse lekkernij niet ontzien.

tegeltje bil van april

Eigenwijze april

Ach vorig jaar!
Overigens vorig jaar 21 april was het officieel de dag van de aardbei. Vandaag blijkt het de dag van de slager te zijn. http://fijnedagvan.nl/info/?id=3982 . Contrasterend……. Het is denk ik ook wel wat te vroeg in het jaar om de aardbeien te promoten. Bloesem komt amper op dit jaar, vannacht hebben we in Nederland op een paar plaatsen zelfs nog vorst aan de grond gehad. De wil van april, is als een doorn in mijn bil. Vroege aardbeien die binnen worden gekweekt, in kassen of in tunnels, die gaan al de goede kant op. De professionele kweker heeft natuurlijk jaarrond aardbeien in de aanbieding. Eigenlijk zouden we later in het jaar een dag van de aardbei moeten organiseren. Doet u mee?

Dé aardbei

Dé aardbei

Weetje

De aardbei staat zeker in de top tien (aangevoerd door uiteraard de appel) van de
meest geconsumeerde vruchten in Nederland. Wereldwijd word de lijst aangevoerd door de mango. In de Verenigde Staten zijn de vruchten een stuk harder dan de zachte broertjes in Nederland. Ze zijn ook een stukje groter. Het allerleukste weetje, over de aardbeien, vind je in Horst in Noord Limburg!!

Aardbeientoren
Tot slot nog een ding: Ik zag van de week toch iets moois! Een bloementoren! Een ronde toren van zo’n 1.50-1.80 meter hoog. In het midden zit een holle buis waar je je GFT afval in kwijt kan. Dit wordt gecomposteerd (wormen helpen een handje) en wat dan weer als voeding dient voor de bloemen. Misschien is het ook wel handig om dat volgend jaar bij de aardbeien eens te proberen. Zie hier de link voor een filmpje. Zo’n toren is ideaal om op hoogte de vruchten te kweken: Slakken kunnen er moeilijk bij en voor de (oudere) mens met hurkproblemen is het een fijne werkhoogte. Alleen dan moeten we nog iets bedenken tegen de gulzige vogeltjes.

 

Lathyrus peultje

Jack

Het jaar van de boon, dat vind ik toch zo prachtig! Graag help ik mee om de bekendheid te vergroten. Echter of ik de goede persoon ben die daar een gezonde bijdrage in kan leveren; dat valt te betwijfelen. Ik vind het juist leuk om ‘het andere’ te onderzoeken. Of dat wat we nog niet kennen onder een mooi daglicht te plaatsen.

Zo heb ik twee bonen in mijn gedachte: Mimosa boontje en het Lathyrus Peultjes. Beide geen gangbare bonen. Maar wel anders. De Mimosa ga ik de volgende keer behandelen.

Het lathyrus peultje

Het peultje in bloei

Het peultje in bloei

Op wereldniveau een zeer bekende boon. Echter in Nederland alleen nog maar bij de tuinders bekend. Meer dan 1000 verschillende soorten zijn er en ze worden nog volop gekweekt en gekruist.

Het peultje is bij sier – en moestuiniers erg geliefd: Er komen prachtige bloemen aan en als je ze goed verzorgd, kunnen ze wel 2 meter hoog worden. Het zijn echte klimmers: een beetje hulp met gaas of tegen ze een schutting aan laten groeien is wel noodzakelijk.

Maar ook in de moestuin is hij voor mij van grote waarde. Wanneer je iets uit de moestuin haalt, moet je er ook weer iets instoppen. Via mijn moestuin bij de volkstuinvereniging heb ik de gelegenheid om biologisch koeienmest te kopen. Deze mest komt van de biologische veehouder bij ons in het dorp. Zie ook dit interview voor achtergrond informatie. Deze mest laat ik eerst een jaar onder in de composthoop goed verteren, vaak zitten er nog flinke balen stro tussen. Het jaar daarop is ook het stro verteerd en ploeg ik de, inmiddels, compost door de grond. Dit

De mest mag je er zelf bij bedenken

De mest mag je er zelf bij bedenken

is erg arbeidsintensief en belangrijk nog, de schimmels die onder de oppervlakte groeien die de voedingstoffen transporteren, die structuur wordt ook omgewoeld. Het mooiste zou zijn dat je deze structuur zo min mogelijk aantast. Het peultje biedt daarin een mooi uitkomst. De stikstof die in de lucht zit worden door de plant in de wortels omgezet in stikstofbolletjes. Wanneer de plant dan dood gaat, komen deze vrij. Ideaal voor als je het jaar daarop andere groenten wilt kweken. Als je je afvraagt welke je dan kunt poten, dat zijn er nog best veel. Er zijn meerdere tabellen online te vinden die schematisch weergeven welke voedingstoffen de verschillende planten nodig hebben.

Via Vreeken zaden heb twee jaar geleden een zakje besteld. Vorig jaar heb ik een paar prachtige bloemen gehad en ook een aantal peultjes. Vorig jaar heb ik een aantal zaden heb ik eerst in februari/ maart binnen in kweekbakjes laten ontkiemen. En een aantal pas in april in de volle grond gezet. De laatste hebben het helaas niet gered. Dit jaar heb ik van het zelfde zakje de zaadjes binnen gepoot.

Een echte klimmer

Een echte klimmer

Wat zijn ze toch kiemkrachtig! Zie ook de foto. Dit gaat erg snel. Binnen twee weken zijn ze 15 cm hoog. Als je goed kijkt, dan kun je het ook zien dat het echte klimmers zijn. Onder de blaadjes zie je aan beide kanten ranken die de plant gebruikt om de steun te zoeken en te behouden. Het is hoog tijd om ze al buiten te zetten. Alleen de bodem is net nog te koud. Dus deze bakjes gaan de kas in om wel aan de buitentemperatuur te wennen en langzaam door te groeien. In april verwacht ik dat ze sterk genoeg zijn om in de volle grond over te planten.

Nog een kleine dingetje. Dit peultje kan gegeten worden. Volgens het etiket van Vreeken: “Heerlijk mals zijn de kleine, onrijpe peultjes en rond de Middelandse Zee worden de rijpe zaden gegeten als (droog)erwtjes. Een voedzame lekkernij! Zet ze echter niet vaker dan 1x per week op het menu en kook ze 30 minuten.”

Rauwe bonen moet je niet eten. Behalve een....

Rauwe bonen moet je niet eten. Behalve een….

In het jaar van de boon zou deze vaker gepromoot mogen worden: Het is een uitstekende vleesvervanger met een grote hoeveelheid eiwit per 100 gram: gedroogd rond de 26 gram. Overigens ik weet niet zo goed waarom we ze niet vaker moeten eten. Gelukkig heb ik net dit boek besteld, ik denk wel dat daar het antwoord in kan vinden.

Biologisch, duur en waar?

Jack

Voordat je er erg in hebt, ben je bedreven in het kopen van louter en alleen biologisch voedsel. Je weet wel, dat is voedsel wat onbespoten is. Tegenwoordig is het biologisch voedsel niet meer alleen besteed aan de kleine biologische winkeltjes aan rand van het centrum. Nu kun je ook biologisch voedsel halen bij de grootgrutter. Dat is vaak iets goedkoper, maar toch nog prijzig. Is dit dan beter? Of kun je net zo goed biologisch eten halen bij zo’n winkeltje? Twee vragen drijven nu bij mij op. Waar moet ik het halen en wat maakt nou dat dit biologische zo verschrikkelijk duur is!

Nu ik zo geïnteresseerd ben in het onbespoten voedsel, ben ik steeds mee nieuwsgierig naar de achtergrond. Veel eten haal ik uit mijn eigen moestuin, in de winter overigens wat minder. Ik weet welke bestrijdingsmiddelen ik daar gebruik. Nagenoeg niets. Ik maak wel eens gier van de rabarberblad om mijn gewassen te beschermen. En ik probeer ook gewassen zo te planten dat ze elkaar helpen. Aardappelen kun je prima in de buurt hebben van bonen. Echter tomaten moet je niet al te dichtbij planten. En een moestuin is erg arbeidsintensief.

Keurmerk Skal
Earth Matters (Juglen Zwaan) heeft onlangs een mooi artikel geschreven over waarom je biologische groenten bij de Albert Heijn links moet laten liggen. Samengevat, omdat ze boeren ‘uitknijpen’ (paar cent per kilo) en zelf een enorme winstmarge pakken. Ik kan me voorstellen dat aandeelhouders er anders armoedig bij zullen lopen……. Beter is het om de winst aan de kleine biologische groenteboer te gunnen.
In hetzelfde artikel las ik over Skal. Dit is een Nederlandse organisatie die in Nederland controleert of de producten echt biologisch zijn. Dit gebeurt redelijk onafhankelijk. Skal is een klein bedrijf met 26 medewerkers en ontvangt geen subsidie. Hoewel de geschiedenis van Skal niet geheel vlekkeloos is, hebben ze hun zaken de laatste jaren aardig op orde.

keurmerk skal

keurmerk skal

Getriggert door deze woorden heb ik de website van Skal eens doorgespit. Mijn conclusie voor een leek is dat ik vind dat wanneer je een teler bent voor wat voor product dan ook, en je wilt biologisch, dan mag je nog wel even aan de slag! Een paar dingen wil ik belichten:
Voorafgaand aan de teelt
Wanneer je wilt starten met een biologisch bedrijf, zal je bedrijf eerst aan een aantal voorwaarden moeten voldoen. Noemens/bewonderingswaardig is dat voorwaarden gelijk zijn aan een gecertificeerd bedrijf. Alleen de periode tot aan de certificering kan wel 3 jaar duren! Dit zorgt er natuurlijk voor dat je als bedrijf al een flinke investering moet doen eer je al kunt oogsten. Deze periode moet natuurlijk ook terugverdiend worden.
Jaarlijks vind er een inspectie plaats. Voor deze inspectie dient het bedrijf een behoorlijk wat documenten aanleveren. Een aantal voorbeelden: Overzicht aan/af voer van dierlijke mest; Kopie certificaat leveranciers; Aanlever bonnen en bewijs van samenstelling van aangekochte voerders. Je moet een hele administratie bijhouden!

Tijdens de teelt
Mogen er meststoffen worden gebruikt. Skal stelt dat 65 procent van de bemesting afkomstig moet zijn van biologisch gecertificeerde dieren. De overige 35 procent is niet biologisch. Dat wil niet zeggen dat je maar alles mag gebruiken. gelukkig staat er duidelijk omschreven waar de mest aan moet voldoen. Ik denk gelijk aan permacultuur. Wanneer je de regels ervan gebruiktfruitcirkelzou je in principe geen mest hoeven te gebruiken om je gewassen te voeden. Je zoekt planten waarvan de afvalstoffen een voedingsbron zijn voor je gewassen. Schimmels in de grond zorgen voor de transport. Voor teelt op grote schaal kan ik me voorstellen dat dit bijna niet te doen is: Machinaal oogsten is bij permacultuur niet haalbaar.

Gewasbescherming
Als ik dit hoofdstuk lees, ontkomen ook de bioboeren blijkbaar er niet aan om de gewassen te beschermen. Ergens ook wel logisch, denk ik, ik kan me voorstellen dat wanneer de boer zijn gewassen blootstelt aan allerlei ziektes, zijn bestaansrecht in gevaar komt. De lijst is overigens niet zo schrikbarend lang. De stoffen zijn van plantaardige of dierlijke oorsprong danwel geëxtraheerd uit planten/bloemen. Dus geen Carbendazim; Dichlofluanid; Ethirimol; Tolylfluanid; Monuron; DDT(!) Piperonyl butoxide en Dicofol

Mooi kleurtje!

Mooi kleurtje!

Schoonmaakmiddelen
Ook een mooi hoofdstukje, hier staat in welke schoonmaakmiddelen er gebruikt mogen worden om de verwerkingsmaterialen mee schoon te maken. Ik ben blij dat in dit lijstje producten staan die ik herken, en er dus geen scheikunde er voor heb moeten studeren. Geen chloor of andere rommel. Misschien waterstofperoxide. Alhoewel, als Geert Wilders het in zijn haar kan gebruiken om het te bleken, dan kan het wellicht geen schade veroorzaken voor je gezondheid (je geestestoestand, in het midden gelaten)

 

Conclusie

Mijn conclusie is dat het zwarte ECO keurmerk enom zinvol is. Wat ik van andere begrijp is dat dit keurmerk overigens strengere regels kent dan andere Europese instanties. De voorwaarden die op de website inzichtelijk zijn gemaakt zijn begrijpelijk en komen (bio)logisch over. Ik begrijp ook waarom producten iets duurder zijn dat (on)gewone bespoten voedingsmiddelen. De bioboer is aan een aantal regels gebonden en maatregels die nodig zijn om aan de certificering te kunnen voldoen kosten ook geld. Kijk ik naar het tarievenblad, overigens wederom zeer transparant, zie ik niet al te hoge tarieven staan. Echter als een inspecteur veel tijd nodig heeft, dan kan het bedrag voor een certificering, danwel voor het behoud van het certificaat wel oplopen. Een paar duizend euro ben je wel kwijt!

Tot slot best raar

Nog een ding: Ergens wel raar, dat je voor gezond voedsel best veel geld moet betalen. Dit zou eerder andersom moeten zijn. Ik noem maar wat; voor elk liter gifstof een enorme opslag of belastingheffing erover heen gooien!

Het appelgif valt niet ver van de boom

Jack

 

biologischa appel van de sterregaard in Hedel

biologischa appel van de sterregaard in Hedel

Ik houd wel van een uitdrukking waarmee genetische manipulatie is uitgevoerd. Dit is overigens de titel van een rapport van Greenpeace met als ondertitel; “Bestrijdingsmiddelen in oppervlakte water van Nederlandse appel-, en perenboomgaarden. In juni 2015 heeft Greenpeace 17 bodem- en watermonsters genomen bij negen appel- en perenboomgaarden in Flevoland, Gelderland en Utrecht. Tevens bij filialen van vijf verschillende supermarktketens zijn er in totaal 13 monsters van in Nederland geteelde appels genomen. Het document telt 24 pagina’s en is hier op te vragen.

Waarschuwing

Voordat je verder leest wil ik je waarschuwen, je gaat schrikken; Zoveel rommel erop ons eten wordt gespoten, je word er ziek van! Stel je voor dat je deze appels en peren ook nog gaat eten….Mocht je regelmatig appels kopen bij de supermarktketens, dan zou ik zeggen lees gerust verder en laat je verleiden tot het kopen van biologisch eten bij de (om in het kader van voetspot te blijven) lokale biologische winkel.

Tegeltjeswijsheid

Tegeltjeswijsheid

Resultaten

De eerste alinea van het rapport is een fijne binnenkomer. De resultaten:

In totaal zijn op de 30 bodem-, water- en appelmonsters 197 residuen van 54 verschillende soorten bestrijdingsmiddelen aangetroffen. Tweederde van de 30 monsters bevatte tenminste 4 verschillende bestrijdingsmiddelen en van de watermonsters was de helft vervuild met residuen van maar liefst 15 of meer verschillende pesticiden.

Nestkasjes voor oorwurmen

Nestkasjes voor oorwurmen

Magie

Per hectare word er 40.000 kilo peer gekweekt. 25 jaar geleden was dit de helft. Wanneer ik dit stukje lees, rijzen (en reizen) er meerdere vragen en scenario’s door mijn hoofd: Hoe kan het dat de volume in twee jaar verdubbelt? Welke van nature uit invloeden hebben hiervoor gezorgd? Is het magie? De gevaren van monocultuursystemen zijn overigens toch ook al jaren bekend? Het rapport geeft hier geen antwoord op. Ik verwacht wel dat een ieder weldenkend mens hier geen goed gevoel over heeft.

Lastig

Het is ook wel lastig voor de kwekers, zie ook een eerder artikel van Ageda -een van de collega’s van de voetspot-, om ervoor te zorgen dat er geen rupsen, schimmels en insecten van de lekkere appels gaan smullen. Ik kan me niet voorstellen dat een kweker elke appel gaat inspecteren gewapend met een schaartje en een houten afwasborstel. Dus je gaat zoeken naar ander oplossingen; Carbendazim; Dichlofluanid; Ethirimol; Tolylfluanid; Monuron; DDT(!) Piperonyl butoxide en Dicofol.

Heb je em?

Mocht het voor de zaterdag-boodschappenvol-karrende-huisvaders en moeders nog niet helemaal duidelijk zijn: De telers gebruiken pesticiden om ervoor te zorgen dat zij hun brood kunnen blijven verdienen. En deze telers worden gedwongen bla bla omdat de maatschappij bla bla bla en de EU hen ook bla bla bla, anders gezegd, goede reden hebben om gif te gebruiken.

Bovendien het is niet bewezen dat gif slecht voor de gezondheid is. Anders had Greenpeace in het gif overzicht wel kankerverwekkend genoemd i.p.v ‘mogelijk kankerverwekkend’ dan wel ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’! Want wie laat zich nu vrijwillig testen of DDT kankerverwekkend is. Niemand toch!? En niet de minst onbelangrijkste, mijn opa en mijn vader deden dit vroeger ook altijd. Dus dan is het goed.

De oplossing

Wat mij betreft zijn er twee oplossingen mogelijk. Zoals het artikel ook al omschrijft: Agro-ecologie; zorg er voor dat er een langere bloei tijd is door het aanplanten van ook andere bloemsoorten. Dit trekt nuttige insecten aan die de fruitende insecten ongekookt lusten. Of zorg voor schuilplaatsen voor insect etende vogels. Oorwurmen zijn ook ideale bestrijders.

De andere oplossing is heel eenvoudig. Ga meer kraanwater drinken. Daar zitten zoveel resten medicijnen in, geen enkele ziekte zal dit overleven!

Eeuwige moes

Jack

GMO

zelfmoordzaadje

Tegeltjeswijsheid

Zelfmoordzaadje, een passende term term in deze bizarre tijd van aanslagen op onze aarde. De DNA van zaden zijn door zadenfabrieken (de meest bekende is Monsanto) zo gemanipuleerd dat het gewas na 1 keer bloeien zichzelf vernietigd. Steeds meer raken dergelijke groenten ingeburgerd. De schappen liggen er vol mee. Ik weet niet precies hoeveel, dat is voor de beeldvorming wel eens interessant om te onderzoeken. Er zijn veel negatieve kanten aan het verhaal van de GMO (Genetic Modified Organism), wellicht eens goed om het in mijn Jip- en Janneke taal uit te leggen. Dit voor later.

Vaste groentegewassen

Om de consumptie van GMO tegen te gaan, probeer ik mijn moestuin ‘vaste groentegewassen’ te kweken. Groenten die enigszins winterhard zijn en (dus) vooral meerjarig. Voordat we een huis kochten, droomde ik er al over dat ik een onderhoudsarme pluktuin zou hebben. Het scheelt je tijd en geld nietwaar? En ook nog je gezondheid! Omdat ik teveel tegelijkertijd wil -ik heb moeite met het maken van keuzes- is het de eerste drie jaar niet echt goed gelukt om mijn ‘droomtuin’ van de grond te krijgen. Vreeken’s zaden heeft aan mij een goede klant gehad. Voor tientallen euro’s heb ik allerlei zakjes zaad gekocht. Helaas hebben de meeste gewassen door allerlei oorzaken het niet overleefd…… Behalve de eeuwige moes.

Ruud Walrecht

Dit doet me denken aan Ruud Walrecht. Deze man teelde op zijn oerakker honderden met uitsterven bedreigde gewassen. Waaronder ook de eeuwige moes. Kijk ook deze uitzending eens. Duurt vijftig minuten en het geeft je een inzicht in Ruud zijn strijd. http://www.npo.nl/holland-doc/23-05-2009/NPS_1132482 De genetische rijkdom van deze groentegewassen is van levensbelang voor onze toekomstige voedselvoorziening. Helaas is hij in 2009 naar Zweden verhuisd en is via Google alleen nog maar op Zweedse pagina’s te vinden.

Eeuwig

eeuwige moes

Eeuwige moes

Mijn eigen Eeuwige moes heb na twee mislukte seizoenen kunnen zaaien en ruim kunnen oogsten. De zaadjes heb ik via Vreeken’s zaden in Dordrecht
gekocht. Duizendkop, Splijtkool, Splijtmoes, of Stekkerkool wordt het ook wel genoemd. Alle namen passen prima bij deze kool. Eeuwig, omdat ze al sinds de Romeinse tijd al gebruikt worden. Sinds laatste decennia zijn ze richting de vergeten groeten geschoven. Gelukkig komen ze de laatste jaren weer mondjesmaat terug op het menu.

Duizendkop

Duizendkop, omdat, denk ik, de kool dan wel verschrikkelijk veel eetbare bladeren produceert, dan wel duizenden zaden aanmaakt. Alle planten die ik vorig jaar heb uitgepoot, hebben allemaal heel veel zaden geproduceerd! Ik zou de gemeente eens moeten vragen of ik dit ergens in het wild zou kunnen uitzaaien. Goed voor mens en dier. Het enige nadeel van een koolplant is dat zekere rupsen erg dol op zijn. Dit zou ook weer ander fauna moeten aantrekken, zoals vogels, alleen dit heb ik niet in mijn moestuin willen uittesten.

Splijtkool

Mijns inziens verdient hij deze naam omdat je er het hele jaar van kunt oogsten. Je kunt er een aantal bladeren van afhalen. Ik zou hem niet helemaal kaal plukken. Waarschijnlijk zal de plant het niet overleven. Alhoewel, omdat er een stuk of 15 planten in de tuin staan, zou ik de proef op de som kunnen nemen. Overigens dit is een plant die ook vermeerderd kan worden door een stengel te splijten en in de grond planten. Als het erg gaat vriezen, dan ben je de plant kwijt. Je zou hem dan moeten inpakken. Iets voor mijn to do lijstje: Stro halen voor de winter.

Recept

De eeuwige moes wordt ook wel de moeder der kolen genoemd. Je herkent ook wel alle andere kolen erin. Het blad van de Bloemkool.Ik herken de Bloemkool erin, Broccoli en ook de Boerenkool. Het zijn de bladeren die je eet. Je kunt ze fijn snijden en gebruiken voor bijvoorbeeld een stamppot of een groente taart. De smaak van de boerenkool maar ook de witte kool herken ik er in terug.

kool

Plaatje van internet

Wat wel heel leuk is om te maken zijn gehaktrolletjes. Of tofu rolletjes. De bladen zijn zo groot dat je er een frikadel (indisch) van kunt maken Je maakt een vulling van gehakt/tofu wat noten uitje/knoflook/pepertje specerijen en rolt dit in een blad. (Mocht het blad stuk gaan, dan kun je ze het even in kokend water laten weken.) Prikkertje er in en dan aanbraden in een pan met boter. Of in de oven. Rijst erbij en mocht je een pepertje te veel in hebben verwekt, een glas melk voor het blussen (geen water!).

De wortel

Jack

Hij is goed voor de ogen. Dat is geen sprookje

De leukste groente om te telen vind ik de wortelen. Of de wortels. Een groente die de kinderen ook echt lekker vinden; ze zijn licht zoet en eenvoudig te bereiden. Vroeger aten we gegaarde wortels met een klontje boter en strooide moeders geraffineerde suiker eroverheen om de groeten te glaceren. Omdat ik vind dat er al voldoende Calcium, vitamine C, Bèta caroteen, ijzer, en de vitamines B1 en B2 inzitten, ga ik mijn kinderen niet te veel verwennen met de vitamine S(uiker).

Bèta caroteen.
Wortels zijn goed voor de ogen! De bèta caroteen wordt in de lever omgezet in

Het is erg gezond om een halve wortel per dag te eten.

Het is erg gezond om een halve wortel per dag te eten.

vitamine A. En dat is zeer goed voor de ogen. Een tekort kan leiden tot droge ogen en een verstoort nachtzicht. Overigens volle zuivel producten (zoals boter) en lever zijn ook rijk aan vitamine A, alleen dat snackt niet zo lekker vind ik. A half a carrot a day keeps the eyedocter away!

 

 

 

Vroeg beginnen
Je kunt al vrij vroeg beginnen met het inzaaien van wortels. Dat zou ik ook doen, omdat je het hele jaar jezelf kunt trakteren op een fijne peen. Januari onder glas of in de kas kan prima. De zaadjes kunnen een temperatuur aan van -6 graden Celsius. Let er wel op dat je wisselteelt moet toepassen. Ofwel als je een jaar de grond verblijdt hebt met je wortels, je de aankomende 3 a 4 jaar de grond niet meer mag lastigvallen met je wortel hegemonie.

Wortelvlieg
Het nare is alleen, hoe later je de wortelen zaait/ oogst, hoe groter de kans dat de wortelvlieg de oogst beschadigd. In dat geval zou je ze voor mei al moeten oogsten en pas in juni weer gaat inzaaien. In mei trekt de wortelvlieg namelijk erop uit en gaat de eitjes leggen. Wat wel dan weer jammer is, want april is de ideale maand om de winterpeen te zaaien.

Binnen telen
Bij een grootgrutter (met die rare initialen) kun je van die gekke ronde worteltjes

zaad voor parijse worteltjes

zaad voor parijse worteltjes

in voorverpakte zakjes kopen. Ik heb goed nieuws: Dit zijn niet voorbewerkte worteltjes, maar dit zijn heuse parijse worteltjes. Ideaal voor de binnenkweek voor de mensen die geen tuin hebben. Op het balkon of in de keukenvensterbank kun je een bak met losse aarde plaatsen. Ook voor de buitenteelt moet je wel beschikken over losse aarde. Kleigrond is vaak te hard en kan de punt niet echt naar beneden groeien.

 

Planten
Het zaaien is heel eenvoudig. Ze moeten onder 1 cm aarde liggen. En met een afstand van 15 cm. Wat ik doe, is dat ik de grond los maak en vervolgens met een stokje of met de vinger een kuiltje maak door de grond licht aan te drukken. Dan gooi ik er een drie of vier zaadjes in en bedek het met de grond. Er zijn tuinders die kiezen voor het maken van een kuil. En deze dan in de eerste maand bedekken met bijvoorbeeld folie of plaatmateriaal, om de warmte er in te houden. Anderen kiezen ervoor om de grond juist op te hogen om de wortels de vrijheid te geven flink wat cm de diepte in te groeien.

Mocht je vroeg in het jaar gaan zaaien, dan zal de oogst wat langer op zich wachten. Als je in juni zaait, dan kun je al binnen 2-3 maanden oogsten.

Veel plezier en geniet er van!

Dieven!

Jack

De kenner weet precies wat ik bedoel. Kijk ook maar naar de foto. Herken je hem nog? Mijn tomatenplant uit de kas? In een eerder blog kon je, als je de leesbril nog niet nodig hebt, de twee tomatenplantjes herkennen. Nu kun je er niet meer omheen.

trots!

trots!

Joekels zijn het ….. Monsters! En dat na twee maanden. Kun je je voorstellen dat ik ze al die tijd amper naar ze omgekeken heb? Geen water gegeven, niet met ze gepraat of gedieft. Alleen maar aan een touwtje opgebonden. Nu moet ik wel zeggen dat ik de grond eerst bewerkt heb met compost van de composthoop. Een van de mooiste zaken van tuinieren, tuin’afval‘ recyclen. Gewoon weer opnieuw gebruiken. Het mooie is dat de voedingswaarden niet verloren gaan. Wellicht dat dit ook de groeispurt van de planten verklaart. Wellicht vraag je je af, wanneer komen die tomaten dan? Nou, ik ben bang van niet. Ik heb niet gedieft.

Dieven

tegeltje tomaat

tegeltje eerzaam dieven

Dit is best handig, dat dieven. of eigenlijk noodzakelijk. Wat je doet is het verwijderen van groene blaadjes die in de oksels zitten van de tomatenplant. Wanneer je ze niet dieft, dan gaan de blaadjes uitgroeien tot nieuwe stengen met bloemen en vruchten. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn. Alleen je haalt je enorm veel onhandig werk op de hals. De stengel van de tomatenplant is niet zo stevig. Je zult alle takken moeten ondersteunen.

Treurig; hij wordt niet ondersteund

Treurig; hij wordt niet ondersteund

Daarnaast heb je ook zonlicht nodig om de tomaten mooi te laten verkleuren. Zo’n groene parasol houd wel heel veel vitamine D tegen. Dat dieven moet je overigens wel met een mesje of knippertje doen. Wanneer je het blaadje eruit trekt, dan beschadig deze toch wel gevoelige plant vrij snel.

Pytophtora

Bij deze foto zie je dat mijn tomaten die ik buiten heb geplant, ziek zijn. Een hele nare ziekte.  Pytophtora dit is een schimmelinfectie. Echt heel naar. En erg besmettelijk (niet voor de mens gelukkig); het virus verspreid zich door de lucht. Hoe langer het vochtig is in de zomer, hoe groter de kans

Pytophtora, ofwel niet goed

Pytophtora, ofwel niet goed

dat de ziekte de kop opsteekt.  Het was van mij ook wel een beetje dom van mij om daar ook tomaten planten neer te zetten. Vorig jaar haalde ik daar ook aardappelen uit de grond. Een aantal hadden precies de zelfde vieze bruine vlekken. Tomaten en aardappelen zijn natuurlijk familie van elkaar. Nachtschadeplanten. De aankomende vier jaar zal ik daar geen aardappel of tomaat meer in de grond zetten.

Kas

Zo zie je maar, dat het toch wel handig is om tomaten niet buiten maar binnen te kweken. Een kas of in de serre of gewoon in de keuken. Vooral als je in een appartement hebt met een raam (en vensterbank) op het zuiden, dan zou ik dit zeker willen tippen. Als er maar voldoende zonlicht is. Er zijn mensen die een allergische huid reactie krijgen als je met de plant in aanraking komt. Bij mij pikt het ook een klein beetje. Ow, en vergeet natuurlijk niet te dieven.