Uit je Comfortzone en Het Effect van Verre Reizen op de Natuur

De Voetspot

De afgelopen maand was ik in Zuid-Afrika. Ik schreef er al een blog over. Die ging voornamelijk over mijn eerste ervaring daar, het beklimmen van de machtige Drakensberg pieken. Ver reizen klinkt natuurlijk niet erg geschikt binnen een voetspot groep, daar het je voetafdruk niet verkleint, ik wil er daarom graag wat over schrijven.

Mijn expertise binnen deze voetspot groep is ‘’terug naar de natuur’’, wat ook precies de missie is van mijn bedrijf; het terug brengen van mensen naar de natuur. Niet alleen de fysieke natuur buiten, maar ook de natuur binnen in ons zelf. Ik doe dit door mensen naar mooie plekken te brengen in binnen en buitenland. En op termijn ook door middel van voeding, of juist het weglaten van voeding.

De natuur is helend. Dat is ondertussen al veelvuldig bewezen. In Japan is het zelfs een officiële therapie. Mensen gaan daar het bos in om depressies te helen, slaap problemen, en nog veel meer. Bomen scheiden stoffen uit die erg goed voor ons zijn, maar de kleur groen brengt ons ook al gewoon tot rust.

Ik ben er echter van overtuigd dat natuur ons nog meer brengt dan dat. Natuur is namelijk niet alleen maar mooi en rustgevend, het kan ook keihard zijn. Het kan het beste en het slechtste in onszelf naar boven halen.

In de Westerse wereld hebben we het onszelf behoorlijk gemakkelijk gemaakt. We kunnen ons verplaatsen zonder echt te hoeven bewegen en we kunnen heel makkelijk en snel onze buik vullen, zonder dat we daar een calorie voor hoeven te verbranden. Deze levenswijze komt alleen wel met een prijs. Hoe meer we eten, hoe meer honger we hebben. Zodoende is meer dan 50% van de Nederlanders te zwaar. Neem het jezelf alleen niet kwalijk, onze hersenen zijn zo geprogrammeerd dat we telkens voor de makkelijkste weg gaan en het meest energieverzadigde product. We kiezen dus automatisch comfort boven discomfort, waar we zo min mogelijk voor hoeven te doen. En dat klinkt héél erg logisch. Hetzelfde geld voor de blootstelling aan kou. Hoe meer je de kou ontwijkt , hoe sneller je het koud krijgt. En alles om ons heen stimuleert deze handelingen. Eten, is overal, verwarming ook.

Ik geloof dat veel van onze ziekten en ongemakken daar vandaan komen. Hoe veel mensen praten wel niet over vermoeidheid, stress, depressies en slaapproblemen? We hebben het onszelf te makkelijk gemaakt en onze oerkracht is langzaam maar zeker in slaap gesukkeld.

Maar er is een manier om deze kracht weer te ontwaken, en onszelf in de natuur plaatsen is daar de perfecte methode voor. Zo kan ons lichaam weer ontwaken in zijn oorspronkelijke, oneindig grote, kracht. Natuur is overal op aarde aanwezig. Zelfs midden in de stad sta je nog steeds op een aardbol. En de aarde is natuur. Toch zijn er veel verschillen in wat die natuurlijke plekken te bieden hebben. Het Drents-Friese wold bijvoorbeeld, is prachtig. Er staan mooie bomen en het is voor Nederlandse begrippen behoorlijk groot. De biodiversiteit is echter niet zoals het oorsprongelijk zou horen te zijn. Op gebied van groot wild loopt er alleen de ree. Predatoren zijn er niet (met uitzondering van die ene wolf laatst). Er is hier dus geen natuurlijke balans en dat maakt de natuur ervaring anders. Europa was tot 1000 jaar geleden nog één énorm groot bos. De mensen die hier toen leefde waren verschrikkelijk sterk. Willen we nu oernatuur ervaren, zoals onze voorouders dat kenden zullen we moeten reizen.

Canada is vergelijkbaar met hoe Europa er vroeger uitzag, ook op gebied van wilde dieren. Daar hiken betekent dat je, je mannetje zal moeten staan. Je bent daar volledig op jezelf aangewezen. Ook de jungle in Costa Rica en Suriname geeft je dit gevoel en het zet je zo ontzettend op je plaats. We zijn het niet meer gewend om in dat soort wilde omgevingen te moeten leven. We hoeven dus ook niet meer die kracht te hebben. Of toch wel….

Natuur zoals ik het in die landen heb gezien deed iets met mij op zielsniveau. In Kruger-national park zag ik leeuwen op één meter afstand. Zonder een geweer en auto bepalen zij, of we leven, of sterven. Ook het mogen observeren van een kudde olifanten op zeer korte afstand is overweldigend prachtig. In Kruger had ik vele malen de tranen in mijn ogen staan van ontroering. Ik schreef er al over, maar mijn hike in Canada, hoe zwaar, en hoe angstig die ook was, bracht me nog weken erna een enorm gevoel van innerlijke rust. Niks of niemand kon mij toen wat maken.

Willen we echt onze innerlijke natuur, en innerlijke kracht terug vinden, dan betekend dat, dat we uit onze comfort-zone moeten komen. We gaan het niet terug vinden thuis in onze luie stoel, kijkend naar een natuurdocumentaire. We moeten de natuur in, met al zijn wisselvalligheden en ongemakken. Wim Hof, de Iceman, doet dat door mensen te trainen weerbaarder te worden voor de kou. Zodoende zit ik elke dag buiten in mijn badkuip, momenteel is dit erg ijzig 😉 Elke dag weer probeert mijn mind me over te halen om het niet te doen, elke keer als ik eruit kom voel ik me waanzinnig én ik heb het nooit meer koud. Op die minuut in het water na dan 🙂

Hetzelfde geld voor overleven in de natuur. Er zijn momenten dat ik mezelf afvraag waar ik in godsnaam mee bezig ben, maar elke keer weer, voel ik me sterker worden, kalmer en gelukkiger.

En juist dit laatste is belangrijk. Als we de wereld tot een betere plek willen maken, zullen we ervoor moeten zorgen, dat we ons niet elke keer uit onze kracht laten slaan. Een sterk lichaam en een sterke mind is hiervoor essentieel. En dat krijgen we alleen door ervoor te werken.

Voor mij is reizen en al die geweldige natuurlijke plekken bezoeken, de manier om even uit de maatschappelijke bubbel te komen. Ik zag in Zuid-Afrika bijvoorbeeld, hoe mensen elke dag minimaal twee uur liepen, om naar hun werk te gaan, op één van de uitgestrekte plantages. De uitwerking van die plantages op de natuur is ook al blog-waardig. Het herinnerde mij er weer aan hoe dankbaar we mogen zijn, dat we hier zijn geboren. Ook al betekend dat, dat we het met wat minder natuur moeten doen.

In Europa hebben we het meeste bos meer dan duizend jaar geleden al gekapt, in landen zoals Zuid-Afrika, Costa Rica, Suriname beginnen ze daar pas net mee. Die plekken bezoeken, laat je ten eerste zien, hoe waanzinnig veel die natuur met je doet en ten tweede, hoe ontzettend belangrijk het is om die plekken te beschermen.

Oernatuur, die je zo ontzettend dwingt om krachtig te worden. Natuur waar je in kunt verdwalen, opgegeten worden, of kunt bevriezen. Natuur die ik kosten wat het kost wil beschermen. Ik wil mensen inspireren het juiste voor de natuur te doen, door ze naar dit soort plekken te brengen. Het is alleen jammer dat we door die verplaatsing de natuur tegelijkertijd schade toe brengen. Als ik naar mezelf kijk heiligd het doel echter de middelen. Aan de ene kant geeft het vervuiling, maar met het bewustzijn, en de heling die het mij brengt kan ik alles geven wat ik heb om de aarde een heel klein stukje beter te maken.

Om de schade aan de natuur zo veel mogelijk te beperken zijn al mijn reizen CO2 neutraal, voor zover dit bestaat. Voor elke 4000 vliegkilometers moet ten minste één boom geplant worden op de evenaar. Ik doe dit via Community Carbon Trees Costa Rica. Met het geld leiden zei voormalige koeien boeren op tot bomen boeren. Hun land wordt weer ingeplant met echt biodivers regenwoud. In 20 jaar tijd kun je al spreken van volwassen woud. Voor 25 dollar sponsor je een boom. De link naar hun website vind je hier: http://www.communitycarbontrees.org/

En mocht je nu heel erg veel zin krijgen in een ijsbad, op mijn instagram pagina zie je hoe mijn dagelijkse duik eruit ziet. In maart organiseer ik een geweldige hike in Drenthe en in april zijn we te vinden in de prachtige Franse Ardennen. Het hoeft niet allemaal ver van huis te zijn gelukkig. Meer informatie vind je op http://www.rootsinnature.nl

 

Feestelijke hapjes en drankjes met wilde kruiden

De Voetspot, Leah

Kerst en oud & nieuw zijn weer in aantocht: feesten waarbij veel geld, tijd en aandacht wordt besteedt aan lekker eten. In deze blog een paar ideeën voor vleesloze kerstdrankjes en -gerechtjes, aangevuld met kruiden uit de natuur. Want ook in december kun je wildplukken. Mits het niet al te hard vriest of sneeuw ligt, kun je de hele winter door vogelmuur, veldzuring, kleine veldkers, look-zonder-look of witte dovenetel vinden.

douglasspar

Kerstthee van de spar

De naalden van de Douglasspar of grote zilverspar zijn heerlijk aromatisch. Gebruik ze als smaakmaker in kruidenolie of wildplukthee. Of maal gedroogde naalden fijn en maak er kruidenzout van.
Let op dat je alleen naalden van onbespoten bomen gebruikt. En verwar het niet met de giftige taxus.

Ingrediënten:
2 cm gemberwortel
8 takjes van de Douglasspar (ongeveer 10 cm lang)
1 theelepel kaneel
1 liter water

Bereiding:
Snijd de gemberwortel in plakjes en doe ze, samen met de takjes spar en de kaneel in een theepot. Giet er kokend water over. Laat 10 minuten trekken en klaar is je kerstthee.

Appelpunch

Maak een lekkere winterwandeling door het bos en ga op zoek naar geel nagelkruid en Douglasspar. Geel nagelkruid staat vaak langs het pad. In de winter vind je nog de herkenbare bladrozetten. De wortels van deze plant kun je gebruiken als thee, in plaats van kruidnagel in een stamppot of er een punch mee op smaak brengen.

Ingrediënten:
1 liter appelsap
8 takjes Douglasspar (van ongeveer 10 cm)
wortels van geel nagelkruid (2 eetlepels vol)

Bereiding:
Schenk de appelsap in een pan en doe er de sparrentakjes en de wortels van het geel nagelkruid bij. Verwarm het tot bijna aan de kook, maar laat het niet koken. Laat 30 minuten zachtjes trekken. Giet de punch door een zeef en schenk het in glazen.

Wilde kruidenhummus met kerrie

Ingrediënten:
1 potje kikkererwten
3 eetlepels yoghurt
scheutje citroensap
2 theelepels kerrie
handje wilde kruiden (look-zonder-look, duizendblad en witte dovenetel)
peper en zout

Bereiding:
Spoel de kikkererwten af in een vergiet. Doe ze in een maatbeker en voeg alle overige ingrediënten toe. Maal met een staafmixer tot een puree.
Lekker op een schijfje komkommer of blaadje witlof, met als garnering fijn gesneden wilde kruiden.

Appel-bietenamuse

Ingredienten:
2 rode bieten, gekookt
2 appels
zachte geitenkaas
vogelmuur
olijfolie
citroensap
gedroogde rozenblaadjes
peper en zout

Bereiding:
Snijd de bieten en appels in heel dunne plakjes.
Leg een plakje appel op een bord. Leg daar een plakje biet bovenop. Doe daarop een stukje geitenkaas en garneer met vogelmuur. Schik meerdere amuses op een bord, sprenkel er wat olijfolie en citroensap over.
Hak een paar rozenblaadjes fijn en strooi ze over de amuses. Breng op smaak met een beetje peper uit de pepermolen.

Hoe Hiken En Bergbeklimmen Ons Leven Kan Verrijken

De Voetspot

Het is begin november en ik heb het geluk om op werkvakantie in Zuid-Afrika te mogen zijn. Meteen na aankomst op het vliegveld in Johannesburg vertrok ik met een vier uur durende busrit richting Nelspruit. Hier had ik de mogelijkheid om even snel mijn tas te herpakken en een douche te nemen, om vervolgens met een auto nog eens zes uur te rijden naar de Drakensberg mountain range ten zuiden van Nelspruit. We begonnen hier aan een driedaagse hike met als hoogste punt 3277 meter. Een deel van deze hike loopt door Lesotho, een eigen landje in Zuid Afrika hoog in deze bergen. De eerste en tweede nacht sliepen we in grotten die ongeveer 12 km bij elkaar vandaan liggen. De eerste grot ligt bovenaan een afgrond van meer dan 200 meter. s’Nachts gaan plassen was dan ook een spannende aangelegenheid, zeker in combinatie met verzuurde benen en slaapdronkenheid. Het smalle randje waar dat vanaf moest maakte mij echter snel wakker.

De tweede dag hadden we een tocht van 12 kilometer voor de boeg maar het was veel minder klimmen. We liepen voornamelijk over de bergtoppen met hier en daar wat klimmen en dalen. De Drakensberg is ontstaan doordat lava vanuit de kern van de aarde omhoog borrelde bij het verschuiven van de continenten. Steeds hoger en hoger vormde zo deze bergen. Dit stopte zo’n 150 miljoen jaar geleden. Nu is het een steeds losser wordend gesteente wat elk jaar ongeveer 2 millimeter afbrokkelt. Uiteindelijk zullen de bergtoppen waar wij over lopen dan ook verdwijnen in de zee, een zeer onwerkelijke gedachte op 3000 meter hoogte. Dit landschap gevormd miljoenen jaren voordat wij überhaupt bestonden. Wij hebben de kans om hier van te mogen genieten, in de milliseconde waarin wij op deze plek aanwezig zijn.

Het bergbeklimmen komt erg overeen met hoe ik probeer te leven. Zo moesten we om bij de eerste grot te komen meer dan 1500 meter klimmen over een afstand van 10 km. Veel stukken waren heel erg steil. Ik had al lang geen echte bergen meer beklommen, over het algemeen zijn dit soort pieken in Nederland namelijk dun bezaaid. Zelfs bij de Kardingerbult in Groningen of de Vaalserberg in Limburg was ik al een tijd niet geweest. Mijn conditie is goed maar met een bepakking van meer dan 20 kilo viel het me ontzettend zwaar. Toch kon het me niet breken. Mijn hoofd probeerde continu bezig te zijn met hoe zwaar het wel niet was, hoe ver het nog zou zijn, en of ik het wel kon vol houden. Op een gegeven moment vormen zich continu de gedachten hoe het zou zijn om er te zijn en te mogen rusten. Paniek en onrust zijn dan het gevolg. De key was telkens weer terug te keren naar het nu. Recht voor je uitkijken naar de bergwand en telkens kleine stapjes zetten. Een paar seconden uitrusten en weer verder gaan. Niet nadenken maar lopen. Zo kom je steeds dichter bij je doel. Je haalt een eerste passage, vervolgens een tweede. Telkens komt er weer een nieuwe piek in zicht, waar weer een andere piek achter ligt maar het lichaam blijft doorgaan ondanks de angsten en gedachten die opkomen vanuit de mind.

In ons leven worden we eigenlijk continu geleefd door ons hoofd. Het maakt het ons moeilijk door een vals beeld van onszelf te creëren, te doen alsof we iets niet zouden kunnen. Het lichaam is oneindig sterk en kan met een sterk hoofd eindeloos lang doorgaan. Als je in het nu leeft is er dus eigenlijk nooit veel aan de hand.

De laatste dag liepen we over een afstand van ongeveer 15 km langzaam terug omlaag. Aangezien we boven de 3000 meter zaten moesten we erg veel dalen. De paadjes waren vaak heel smal met naast je enorme dieptes. Als je er van een afstand naar keek leek het haast onmogelijk en extreem gevaarlijk. Toch kwam ook hier dat principe weer terug, je niet laten leiden door angst en verstijven maar rustig doorlopen. Als je eenmaal op het pad liep viel het eigenlijk enorm mee. Van te voren lijken dingen vaak onmogelijk en kan het lijken alsof we het nooit zullen redden, alsof we er nooit zullen komen. Als je dan een stukje onderweg bent groeit je kracht en kun je er anders naar kijken.

Uiteindelijk was de laatste dag nog de zwaarste. Drie dagen hike in de benen, veel moeilijk en technisch dalen en langzaam geroosterd worden door steeds warmer weer. Na een lange dag kwamen we dan toch uiteindelijk beneden aan, waar de rivier een geweldige afsluiting was van een geweldige tocht. Afgelopen weekend was ik in Kruger National park, daar lees je alles over in mijn volgende blog.

Smakelijk eten zonder pakjes

De Voetspot, Leah

Als je in de supermarkt goed om je heen kijkt, zie je ontzettend veel pakjes, zakjes, kant-en-klaar producten en houdbare producten. Vaak zijn ze op smaak gebracht met allerlei smaakversterkers, suiker of zout. En zijn ze aantrekkelijk gemaakt door aantrekkelijk vorm gegeven verpakkingen met hippe slogans.

Maar hoe gezond en lekker zijn de pakjes nu echt? Wat vind jij? Zelf vind ik de kant-en-klaar pakjes echt niet lekker. Veel te zout en met een vreemde bijsmaak van de smaakversterkers. En ik eet het al tientallen jaren niet meer.

Umami

Het is zo gemakkelijk je eten zelf te maken, als je maar een aantal dingen onthoud. Gebruik verse producten, breng je eten op smaak met veel verse kruiden en vergeet de ‘vijfde smaak’, ofwel ‘umami’ niet. Je kent vast de vier smaken, zoet, zuur, zout en bitter. Maar de vijfde smaak ‘umami’ zorgt er voor dat je gerecht lekker hartig smaakt.

Gedroogde paddenstoelen, schimmelkaas, zongedroogde tomaten en vlees zorgen voor umami in je eten. Maar ook het synthetische gemaakte en nogal omstreden ve-tsin, E 621 of MSG (mononatriumglutamaat). Leer de synthetisch nagemaakte umami smaak vervangen door natuurlijke umami smaak.
Het gebruik van vlees of kaas is helemaal niet nodig om de umami smaak aan je eten te geven. Gebruik bijvoorbeeld edelgistvlokken om een hartige smaak te geven aan je pastagerecht, bak oesterzwammen met een uitje en eet dit op brood, voeg zongedroogde tomaten toe aan een salade met boekweit. Gebruik veel verse kruiden, kappertjes en olijven. En gebruik verse ingrediënten.

Om je op weg te helpen, hier een lekker herfstrecept met paddenstoelen.

Herfstsoep met paddenstoelen

Ingrediënten:
1 eetlepel ghee of roomboter
1 ui
1 teen knoflook
½ prei
¼ pompoen
200 gram vers eekhoorntjesbrood (of 1 bakje oesterzwammen)
50 gram gedroogd eekhoorntjesbrood
1 handje harig knopkruid
1 liter bouillon
peper naar smaak

Bereiding:
Pel en snipper de ui. Snijd de knoflook in kleine stukjes, de prei in ringen. Maar het eekhoorntjesbrood schoon en snijd het in blokjes.
Snijd de lelijke plekjes van de pompoen, verwijder de pitten en snijd het in blokjes. Je hoeft de pompoen niet te schillen.
Wel het gedroogde eekhoorntjesbrood in een beetje warm water.
Fruit de ui in de ghee of roomboter. Bak de paddenstoelen, prei, knoflook en pompoen even mee.
Voeg dan de bouillon, het gewelde eekhoorntjesbrood (met het water), het knopkruid en peper toe. Breng aan de kook en laat nog 10 tot 15 minuten zachtjes pruttelen tot de pompoen gaar is.

 

Herfst: bessen en paddenstoelen op je bord

De Voetspot, Leah

De meidoorn hangt vol rode bessen. Lekker voor de vogels, maar ook eetbaar voor ons. Meestal hangen er genoeg, dus een paar oogsten voor eigen gebruik kan makkelijk. Zo puur smaken ze nogal melig, maar in combinatie met appels zijn ze heerlijk. Ik maak er een lekkere meidoorn-appelmoes van. Lekker bij gebakken oesterzwammen met zoete aardappel.

meidoornbes

Recept meidoorn-appelmoes

Neem een gelijke hoeveelheid meidoornbessen en appels. Verwijder van de appels het klokhuis. Kook ze samen met de meidoornbessen in een klein laagje aanhangend water tot de appels tot moes zijn. Voeg eventueel nog een beetje water toe als het te dik is.
Pureer ze dan met de roerzeef. En klaar is je mooie rozerode moes. Lekker om zo op te eten, maar ook in combinatie met tamme kastanjes, quiche of een stoofschotel.

 

Recept gebakken oesterzwammen met zoete aardappel

Ingrediënten:
scheut olijfolie
1 ui
1 teen knoflook
1 bakje oesterzwammen
1 zoete aardappel
handje wilde kruiden
peper en zout

Bereiding:

Pluk een hand vol wilde kruiden. Je vind nu bijvoorbeeld nog zevenblad, opnieuw uitgelopen brandneteltopjes, harig knopkruid, paardenbloemblad of look-zonder-look. Was ze en hak ze grof.

Verhit de olie in een koekenpan en fruit de ui en knoflook hierin. Voeg dan de in stukjes gesneden zoete aardappel en oesterzwammen toe. Bak het goed door tot de zoete aardappel gaar is.

Breng op smaak met de wilde kruiden, peper en zout en bak de kruiden nog even mee.

van vlier naar eco-bewustzijn

De Voetspot, Trijntje

vlierbessensiroop

Nee, dit is niet de zoveelste DIY-blog met recepten. Internet staat vol met foto’s, uitleg, en gunstige werking van welk spul uit de natuur dan ook.

Ok, ok, een klein beetje dan, omdat het zo leuk is. Vlier. Ons inheemse winterpreparaat tegen griep, keelpijn, koorts bij griep. En mag ik zeggen: het werkt echt. Dat is de reden waarom ik dit jaar opnieuw de moed bijeenverzamel om een voorraadje siroop aan te leggen.

Na een middag en avond plukken, selecteren, koken, vullen, heb ik 4 liter geconcentreerde vlierbessiroop. Beetje teleurgesteld was ik wel. Zoveel moeite voor die luttele flesjes.

wat is dit waard?

Op internet zie ik wat een flesje vlierbessap kost. 250 ml, 3,- Dus mijn 4 liter heeft een waarde van 48,-  Ik had er natuurlijk meer water bij kunnen doen. Dan lijkt het meer. Aanlengen is in de handel de beste winstverhogende maatregel sinds de oudheid. Maar wie hou ik hiermee voor de gek. De siroop zou minder waarde hebben, maar tegelijk meer kosten. Voor mijn eigen voorraad maak ik natuurlijk de beste kwaliteit. Toch zit de waarde niet in het uitgespaarde geld.

 

ecologische voetafdruk

Het effect is eerlijk gezegd verwaarloosbaar. Ok, die flesjes zijn gerecycled. Er is geen fossiele brandstof gebruikt, behalve het kookgas. Maar ik heb waarschijnlijk per liter siroop meer gas gebruikt dan in de siroopfabriek.

Het lijkt zo zinloos om dit te doen vanwege het verkleinen van de voetprint. Hoeveel flesjes ik ook vul, het zal nooit opheffen tegen de milieuschade van olietankers, gif en plasticgebruik van fabrikanten. Let wel: dit doen ze voor productie van onze spullen. Om over de impact van vliegtuigvluchten nog maar te zwijgen. Milieu-impact, daar hoef ik geen siroopflesjes voor te vullen. Ook niet door mezelf wijs te maken dat kleine beetjes helpen. De impact van deze middag komt uit heel andere hoek.

 

lekker dichtbij voor mij

Terwijl ik zo de besjes selecteer denk ik aan van die workshops van het een of ander dat je in de natuur kan doen. Vaak moet je daarvoor reizen. En vaak betalen. Terwijl ik hier in mijn eigen buurtje mijn kostje vergaar, heb ik mijn eigen workshop gecreëerd. Ik ben lekker buiten, heb mijn beweging in de frisse lucht. En hoef daar niet de wijk voor uit. Scheelt op dit moment toch weer een auto op de weg. Ik blijf weerstand voelen om voor een beleving als dit auto- of OV-kilometers af te leggen, terwijl het letterlijk in de buurt ook kan. Het vraagt om een andere kijk. Namelijk te zien wat er hier voorhanden is. Geen vlier, maar wel pruimen of bramen in de buurt? Doe daar dan iets mee. En laat die bessen voor wie daar dichtbij woont.

eco-bewustzijn voor de ander

Mensen spreken me aan terwijl ik besjes pluk. Plukken is een ongewoon fenomeen in hun buurt. ‘Ik heb deze dingen nog nooit gezien,’ zegt mijn dochter die even komt kijken wat ik doe. De struik staat vlak voor ons huis! Sinds ze kan lopen, is ze er duizenden keer langsgegaan. Een buurman vraagt. ‘Bessenjam?’ Zijn vrouw maakte dat vroeger. Een postbezorger komt langs. ‘Kun je dat eten?’ Ik vertel hem over vlierbes. ‘Een van de weinige dingen die tegen griep en keelpijn helpt. Ik maak er siroop van.’ – ‘Weer wat geleerd,’ en hij loopt door. Tijd is geld. Al helemaal voor een postbezorger. Een volgende keer zal hij toch anders naar deze struik kijken. Een eenpersoonsactie draagt zo verder uit. Anderen zien de natuur met andere ogen. Zo bezien is deze middag goed besteed.

winkelen

De speurtocht naar de juiste bessen is vergelijkbaar met die in het winkelcentrum of op internet naar het juiste kleur bloesje. Het is bijna dezelfde handeling; het kijken, het voelen, het beoordelen. Het gericht kijken terwijl je verder loopt. Het kiezen, dat neem ik mee, dat laat ik liggen. Ik voel me voldaan want dit keer heb ik in de natuur gesprokkeld, in plaats van in het winkelcentrum.

Door te kijken wat je uit de natuur kunt halen, heb je een ander oog voor die omgeving. Na een tijdje werkt dit door in bewustere keuzes. Als je met een potje in de hand in de super staat, overweeg je wellicht: Wat zit erin? Heb ik dit echt nodig? En betaal ik daar zoveel voor? Uiteindelijk komt alles uit de natuur. Kan het ook met iets wat al voorhanden is? Als je dat afvraagt, kies je bewuster. In de winkel en voor de besteding van je tijd.

De bewuste consument is uiteindelijk de redder van het milieu.

 

Trijntje de Haan

september 2018

 

recept vlierbessiroop

 

Nieuwe liefde

De Voetspot, Leah

Sinds een paar weken heb ik een nieuwe liefde. Ik ben dol op hem. Hij is geweldig, bruisend en heerlijk. Ik geniet van hem in de avond, ochtend en tijdens het eten. En hij gaat zelfs mee tijdens mijn wandelingen.

Hij heet SCOBY, ofwel kombuchazwam en staat in een grote glazen vaas in de kelderkast te pronken. Hij leeft van zwarte of groene thee en suiker en na twee weken kan ik zijn super gezonde gefermenteerde drank oogsten.

SCOBY staat voor Symbiotic Culture Of Bacteria and Yeast, en is dus een symbiose van melkzuurbacteriën en gisten. Deze zwam voed je met zwarte of groene thee en suikers. De suikers worden omgezet in voor ons gezonde stoffen. De kombucha drank heeft vele gezondheidsvoordelen. Het heeft een probiotische werking, zorgt voor een goede darmflora, verbetert de spijsvertering en werkt reinigend en ontgiftend. Daarnaast is het ontzettend lekker. En gemakkelijk te maken.

kombuchazwam

Wil je ook een nieuwe liefde in je leven? Zoek iemand die al een kombuchazwam in huis heeft, hij of zij wil hem vast met je delen. Hij vermeerderd zich namelijk goed. Haal een grote glazen onderkomen en voedsel voor hem in huis en je kunt aan de slag. Op internet vind je verschillende recepten.

 

Eindelijk, thuis!

De Voetspot, Trijntje

Lokaal leven is vooral gekoppeld aan: eten, drinken, benzine, hout. Basisbehoeften van materiële aard. Bewust omgaan met beschikbare, lokale middelen. De gedachte is: als we dat dichtbij huis zoeken, dan levert dat milieuwinst op.

 

Zelden gaat het over immateriële menselijke behoeftes: sociale contacten, zingeving, geborgenheid, sociale veiligheid, vriendschap en liefdesrelaties. Ook lichaamsbeweging hoort erbij. Mijn aanname is: als we lokaal in onze behoeften voorzien, dan levert dat ook milieuwinst op. En misschien wel meer dan dat. Welbevinden. Namelijk het thuisgevoel.

 

fragmentatie

is een sterk gevoeld gevolg van het moderne leven. Op de ene plek werk je, in een andere buurt woon je, sport doe je in een andere wijk, cultuur beleef je in een zaal in het centrum van de stad, je vrienden bezoek je, als daar tenminste nog ruimte voor is, in een andere stad. Levenservaringen zie je op tv of op social media. Je bent veel onderweg. Je zou bijna denken dat het niet uitmaakt waar je huis staat.

Draagt die reistijd bij aan de kwaliteit van je leven? Kan het ook anders? Minder onderweg?

 

leefplek centraal

Dit vraagt een omslag in het denken. Als we nu eens de eigen leefplek centraal en ons gaan relateren met degene die daarin mede-leven. Wonen bij of in een stad lijkt dan ineens een milieubewuste keuze, meer dan je misschien zou vermoeden. In de stad kun je alles vinden wat je nodig hebt. En wellicht de gelijkgestemden die je tot je vrienden kunt gaan rekenen. Concrete milieuwinst is: brandstof verminderen. Je kunt alles bereiken per fiets of openbaar vervoer. Maar er is vast meer.

Mijn lokale leven heeft een focuspunt. De buurtvuurplaats op het veld achter mijn huis. Dit ben ik begonnen om in de eigen omgeving samen te komen met mensen uit de buurt en wijk. Zo raakte ik betrokken bij wijkoverleggen, de gemeente, de buren. Leerde in korte tijd veel, heel veel mensen kennen. Maar waar het om gaat: de vuurplaats werd een lokale ontmoetingsplek. De middelen die we nodig hebben komen uit de buurt, de mensen uit de buurt nemen een rol op zich, zoals vuurman, of verzorgen van de PR. Er ontstaat samenhang en onderlinge betrokkenheid.

buurtvuurplaats Beijum

 

Ik ben nu een tijdje zo bezig. Jaren inmiddels. Het is misschien raar om je te beperken tot je eigen buurt, om eerst te kijken of je het daarbinnen kunt vinden, voor je het verder zoekt. Zeker in deze tijd. Immers vrije keuze van woonplek en vrij reizen zijn een grote verdienste van de vooruitgang. Maar er zijn schatten verborgen in deze keuze om het dicht bij huis te houden. En nu, na jaren, komen blijkt wat die schatten zijn.

Door lokaal te leven schuiven een aantal levensgebieden in elkaar. Buren worden samenwerkingspartners, de omgeving wordt de sociale en culturele ontmoetingsplaats. Beweging is gebonden aan nut: slepen van hout en andere spullen voor de buurtvuurplaats. Levenservaringen krijg ik uit eerste hand, op weg naar de supermarkt. Met als groot voordeel dat ik iets terug kan zeggen. Authentiek menselijk contact.

Zo ontstaat gaandeweg een plek zo groot als de wijk waarin ik thuis ben. Die hele omgeving biedt nu sociale veiligheid, contact, geborgenheid, zingeving. Betekenisvolle relaties. Zowel met de mensen, als met de natuur waarin zich dit samenleven afspeelt. Duurzaam, en op meerdere vlakken betrekking hebbend op elkaars leven. Zo ontstaat samenhang. Wauw, mindblowing.

 

de mens en zijn natuurlijke omgeving… dit is de mijne

Even voor de duidelijkheid: het is niet dat ik nu het ei van Columbus heb ontdekt. Dit is de basis van samenlevingen. We zijn er alleen af en toe een beetje van weg geraakt. Uiteindelijk blijkt het heel simpel te zijn: laat weg wat te veel is, en vanzelf ontstaat het genoegpunt. Het  punt waar we genoeg hebben voor onze behoeftes. Op dat punt gaat het dus weer werken. De mens in zijn natuurlijke omgeving. Ik zoek het dicht bij huis.

 

 

Vrijheid is niet hetzelfde als grenzeloosheid.

Vrijheid is het kiezen van grenzen die passen bij de waarden in je leven.

 

 

Vlierbloesem in aantocht

De Voetspot, Leah

vlierbloesem

De vlier komt nu snel in bloei. Bij mij in de tuin is een aantal schermen vlierbloesems al uitgekomen. De anderen staan te popelen. Zij zullen de komende dagen hun mooie bloesems tonen. Prachtig om te zien en heerlijk om te verwerken in je gerechten of drankjes.

Aan de slag met vlierbloesem

Voordat je begint, twee aandachtspunten. Als je bloesems plukt, weet zeker dat je de goede vlier hebt. Het is de gewone of zwarte vlier (Sambucus nigra) waar je de bloesems van gebruikt. Kruidvlier en trosvlier kun je niet gebruiken.  Verder, pluk niet teveel bloesems. Laat genoeg staan voor de insecten, zij hebben het al zwaar genoeg.

Gisteren heb ik in de tuin gewerkt. Heerlijk met het warme weer is dan water waarin vlierbloesem en munt hebben getrokken. Een fluitje van een cent om te maken, en veel milieu bewuster dan flessen frisdrank of vruchtensap. En minstens net zo smakelijk.

Hou je van zoet? Maar dan siroop van de bloesems. Heerlijk om te drinken, over de pannenkoeken of in de bowl. Verder maak je er gelei, thee of bloesemwater van, gebruik je de bloesems in het pannenkoekbeslag of roer je ze door het beslag van muffins.

Thee kun je zowel van de verse als gedroogde vlierbloesems maken. Doe voor verse thee een bloemscherm in een mok en overgiet het met water dat net van de kook af is. Laat 5 minuten trekken en klaar is je heerlijke bloesemthee.

Pluk voor gedroogde bloesemthee een paar bloemschermen en ris de bloesems er af. Laat ze omgekeerd drogen op een schoon tafellaken. Zorg ervoor dat ze niet in directe zon liggen, dat gaat ten koste van de goede stoffen. Als ze knisperdroog zijn doe je ze in een afgesloten blikje. Gebruik een theezeefje als je er thee van trekt.

Recept voor notenballetjes met vlierbloesem

Ingrediënten:
5 schermen vlierbloesem
5 ‘takjes’ hondsdraf (ongeveer 10 cm lange uitlopers)
150 gram rauwe amandelen
100 gram gedroogde abrikozen
2 eetlepels kokosolie
25 gram geraspte kokos
snufje zout

Bereiding:

Snijd de abrikozen in stukjes. Maal ze samen met de amandelen in een blender.
Ris de vlierbloesems van de schermen. Snijd de hondsdraf fijn.
Doe het noten / abrikozenmengsel in een kom. Meng hier de kokosolie, gedroogde kokos, het zout en de helft van de vlierbloesem en hondsdraf door.
Kneed het tot een plakkerige bal en vorm er kleine balletjes van. Voeg eventueel een beetje kokosolie toe als het niet goed plakt.
Rol de balletjes door de overgebleven vlierbloesem en hondsdraf en laat ze opstijven in de koelkast.

Help, het zevenblad schiet de grond uit

De Voetspot, Leah
Zevenblad

Zevenblad

Zevenblad, ook wel bekend als hanepoot of tuindersverdriet, rukt op. Net als brandnetel, hondsdraf en paardenbloem trouwens.

 

In de achterste hoek van mijn (moes)tuin mogen deze eetbare wilde planten gerust hun gang gaan. Ik weet er wel raad mee. Het zijn heerlijke en gezonde groenten en ik hoef alleen maar te oogsten. Groeien doet het vanzelf.

 

Eenmaal geplukt maak ik er een wilde groentesoep van, vul er een hartige taart mee of gebruik het in mijn smooithie. Of ik maak er een pesto van en doe dat op een bannockbrood met brandnetel.

Een bannockbrood is een plat brood, gebakken in de koekenpan. Het liefst op een kampvuur, maar thuis op je fornuis kan het ook.

 

Zevenbladpesto

Ingrediënten:
1 bos jong zevenblad
50 g. pecorino kaas
50 g. zonnebloempitten
1 teentje knoflook
1 kopje olijfolie
flinke scheut citroensap
peper en zout

Bereiding:
Snijd het zevenblad fijn en de kaas in blokjes. Snijd de knoflook in stukjes.
Doe alle ingrediënten in een maatbeker.
Meng met de staafmixer tot een dikke maar nog grove massa. Maal niet te lang, het mag nog stukken bevatten.
Voeg eventueel nog wat olijfolie toe, tot het een smeuïge pesto is.

Bannockbrood

Ingrediënten:
drie kopjes meel
1 theelepel bakpoeder
1 theelepel kaneel
snufje zout
water
ghee (boter)
brandneteltopjes

Bereiding:
Snijd de brandnetel fijn.
Doe het meel samen met de brandnetel in een beslagkom.
Meng daar 1 theelepel bakpoeder, 1 theelepel kaneel en een snufje zout door heen.
Voeg daar steeds een scheutje water aan toe en kneed het tot er een stevig deeg ontstaat dat niet aan je handen blijft plakken.

Verdeel het deeg in bolletjes ter grootte van een mandarijn. Maak van een bolletje deeg een plat broodje. Bak het in een een ingevette koekenpan op een laag vuurtje tot het goudbruin is.

In de uitzending van ROEG van RTV Drenthe van zaterdag 14 april, kun je zien hoe Tim Horneman en ik de zevenbladpesto en het bannockbrood maken.