Leven zonder afval, hoe doe je dat ook al weer?

Ageda

Onlangs sprak ik met iemand over een afvalvrij leven. En toen voelde ik me schuldig. Want hoe leuk ik er ook over kan praten en precies weet hoe het moet, de realiteit is dat ik het aardig heb laten verslonzen. Een blik in de containers zegt genoeg: dit heeft weinig meer te maken met afvalvrij boodschappen doen. Deze blog is dus voor mezelf. Ik heb behoefte aan een opfrisbeurtje.

Waar ging het fout?

Dat is helder: in de supermarkt. Wie afvalvrij wil shoppen, komt in de supermarkt van een koude kermis thuis. De appels neem ik nog wel zonder zakje mee, of de broccoli. Maar is sta er altijd in dubio, want de onverpakte producten zijn nooit biologisch. De biologische producten in de supermarkt zijn standaard verpakt, om ervoor te zorgen dat ze niet gemixt worden met niet-biologisch groente en fruit. Oh, wat zou ik dit graag omgekeerd willen zien.

Hoe los ik dit op?

Ik moet dus weer iets meer moeite gaan doen voor de boodschappen. Vaker naar de markt met mijn bakjes en zakjes. Naar de zorgboerderij verderop voor melk en yoghurt in statiegeldflessen. Gezellig met de trein naar de koffie- en theewinkel in Groningen om er gelijk een grote voorraad koffie en thee in te slaan. Naar de kaasboer om de hoek, zodat hij een mooi stuk in mijn bakje kan doen en gelijk m’n bakje laten volgooien met ongebrande noten.

Heb ik het dan helemaal laten verslonzen?

Nee, het is niet allemaal kommer en kwel hoor. Want in de afgelopen jaren ben ik veel zelf gaan maken: schoonmaakproducten, wasmiddel, brood en beleg, shampoo en deodorant. Ik struin internet af op zoek naar nieuwe recepten. Daarnaast koop ik nog altijd niet veel. Na een jaar niks kopen is dat goed blijven hangen.

Voor mezelf dus, nog even wat tips op een rij:

  • Neem eigen verpakking mee: grote tassen en kleine zakjes en bakjes en potjes
  • Neem een broodtrommel mee voor lunch. Je hebt tegenwoordig van die leuke katoenen broodzakken.
  • Neem altijd een waterfles mee voor onderweg.
  • Maak een lijst van winkels waarvan je weet dat je daar je je spullen onverpakt kunt kopen. Zoals de
    kaasboer, de biologische slager en groenteboer, de eco-supermarkt en de markt.
  • Maak het, als het maar even kan, zelf.
  • Toch verpakt? Kies voor een grote verpakking. Waarom 400 gram rijst kopen, als de 1000 gram verpakking ernaast staat. Dat scheelt minstens weer een verpakking.

En o ja, doe het stapje voor stapje. Het roer hoeft niet in een keer om. Begin met brood, of kaas, of groente. Maak het je eigen, en ga dan door naar de volgende stap. Zo maak je het je eigen en hou je het beter vol.

Aaaaah!!!! Spinnen!

Ageda


Net terug van vakantie slaakt dochterlief een gil. Het zal de eerste zijn van een hele reeks deze week. En bij elke gil voel ik een rilling door mijn lichaam gaan. Want dochterlief en ik hebben dezelfde angst: spinnen.

Die eerste gil kwam bij de voordeur van onze stacaravan vandaan. Enthousiast had dochterlief de sleutel in het slot gestoken, toen ze zich bewust werd van de verandering die de deur in een week had ondergaan. Spinnen, ze zaten overal en kwamen, gestoord door de beweging aan de deur, massaal in beweging. Vier dagen later vangen we nog steeds spinnen in huis. Manlief pakt ze met een zakdoekje en knijpt ze dood. Ik vang ze met een theedoek en gooi ze, met theedoek en al, naar buiten. Elke keer voel ik een rilling over mijn rug.

Omdat ik de jacht op spinnen alles behalve prettig vind, maar het ook niet aan manlief wil overlaten omdat ik er ook niet gelukkig van word wanneer ze worden doodgedrukt in een zakdoekje, heb ik me verdiept in een ‘natuurlijke’ bestrijding. En de uitkomst bleek super simpel: zorg dat spinnen niks te zoeken hebben in je huis.

Spinnen ‘bestrijden’

Spinnen voelen als ‘de vijand’, toch zouden ze onze ‘bondgenoot’ moeten zijn. Want spinnen jagen op insecten. Eigenlijk zouden we dus heel blij met ze moeten zijn, want dankzij deze potige beesten hebben we amper meer irritante muggen in huis. Maar een irritante mug is toch minder erg dan een griezelige spin. Dus staat mij een ding te doen: ervoor zorgen dat we geen insecten in huis krijgen.

  1. Doe ramen en deuren dicht zodra het licht binnen aangaat. Of plaats een hor voor de ramen.
  2. Fruitvliegjes: spinnen zijn er dol op. Dus zorg ervoor dat er geen rottend fruit op de fruitschaal ligt.
  3. En gooi je gft-bakje vaker leeg. En neem dan ook gelijk de vuilnisemmer mee.
  4. Stofzuig regelmatig. En dan ook achter de plintjes boven en beneden. In een schoon huis valt voor een spin weinig te halen.
  5. Het schijnt dat ze niet tegen de geur van azijn kunnen, dus zet een bakje water met azijn in een hoekje waar de spinnen graag verblijven.
  6. Zet je kat aan het werk. Die zijn dol op spinnen.

De grootste spinnenheld is overigens mijn vader. Hij pakt ze gewoon bij een pootje beet en brengt ze naar buiten. Diepe respect! Helaas woont hij iets te ver om zijn hulp voor elk spinnetje in te roepen, dus ga ik rap voor de variant van een proper huis.

Foto’s: Pixabay.com

Het is weer bramenseizoen!

Ageda

Elke dag eten we wel een bakje bramen uit de tuin. We plukken ze pas als ze makkelijk los laten. Dan pas zijn ze echt zoet. Heerlijk door de yoghurt of gewoon om tussendoor van te snoepen zoals dochterlief doet.

 

Fruit uit eigen tuin, ik vind het zalig. In onze tuin hebben we rode bessen, blauwe bessen, kruisbessen en frambozen. Maar de oogst van deze planten hield op bij een enkele bes. Het is het eerste jaar van onze tuin, en we waren rijkelijke te laat met het planten van de struiken. De rode bes die de vorige bewoners in de tuin hadden gepland deed het wel goed, maar de bessen waren al weg voordat ik het door het. Geeft niet, de vogels moeten ook eten.

Wilde bramen

Onze bramenstruiken hebben wij ook niet gepland. Het zijn wilde bramen, die hun wortels in onze tuin hebben gezet. Een hele rij lang langs de rand. De vorige bewoners hadden schapen, en ik vermoed dat ze de bramenrij als natuurlijke afscheiding hadden. Want geen schaap die zich door die stekels heen durft. Het zijn diezelfde stekels die je manen tot voorzichtigheid bij het plukken. Zowel de takken als de bladeren hebben kleine doorns. Daarom laat ik die ene braam ver wegverstopt tussen takken ook maar lekker zitten. Vogels hebben volgens mij minder moeite met de stekels.

Wildplukken

Overal zie je nu de bramenstruiken volhangen met vruchten in de kleuren rood en zwart en alles wat ertussen in zit. Van augustus tot oktober is het ‘bramentijd’. Afgelopen weken was het wildplukken van bramen in het nieuws. Want zomaar plukken in bijvoorbeeld het bos mag niet. Er staat zelfs een flinke boete op, tot wel 4100 euro! Maar… gelukkig wordt plukken voor eigen gebruik, dus een klein bakje vol, gedoogd. En zolang je maar op de paden blijft in bossen waar je niet buiten de paden mag komen, is er niet veel aan de hand.

Ook thuis pluk ik alleen voor eigen gebruik, want ik weet dat de dieren er dol op zijn. Behalve door de yoghurt vind ik het wel leuk om er iets mee te maken. Dit jaar ga ik niet voor bramenjam, maar voor bramenlikeur. Voor mij een experiment, dus pas over 4 maanden weet ik of het heeft gesmaakt.

Bramenlikeur

Ingrediënten

  • 250 g bramen
  • 200 g suiker
  • 1 vanillestok
  • 0,5 l wodka (of andere sterke drank)

Doe de bramen, vanillestok en de suiker in een schone pot (met deksel) en giet de wodka eroverheen. Sluit goed af en plaats hem op een koele plaats.

Laat het mengsel trekken gedurende 6 weken. Zeef het, en giet het over in een fles. Deze bramenlikeur kan zeker 4 maanden bewaard worden.

 

Kippen voor beginners

Ageda

Twee weken geleden kreeg ik voor mijn verjaardag van een vriendin 2 kippen. Ik mag ze ophalen bij een boerderij in de buurt. We zijn helemaal blij, want kippen staan momenteel bovenaan op ons zelfvoorzienend lijstje. En nu zijn we dus druk in de weer: hoe komen we aan een kippenhok, wat eten kippen, hebben we ook een haantje nodig, waar moeten ze straks gaan scharrelen, en hoe doen we dat met de roofdieren in de buurt, zoals de steenmarter die laatst alle kippen bij de buren heeft opgegeten?

In de bibliotheek vind ik bij de boekenuitverkoop een goed gedocumenteerd boek over kippen voor beginners. Met info over rassen, broeden, verzorging, en uiteraard eieren en vlees: het handboek voor de aspirantkippenhouder. Hard nodig, want we hebben werkelijk nul verstand van kippen.

Kippen voor beginnersOver pikordes en stofbaden

Alleen al bij het lezen sta ik versteld van de dieren. Ik leer over de pikorde, de maatschappelijke rangorde onder kippen, over stof- en zandbaden die ze nodig hebben om zichzelf te ‘verschonen’. En over de taal van de dieren, het kukelen en het kakelen. Als ik goed luister, zou ik ze zelfs kunnen verstaan! Maar ook dat ik op mijn hoede moet zijn voor virussen, parasieten en bacteriën, voor bloedluizen en kalkpoten.

Ok, ik duik eerst de studieboeken in voordat we de kippetjes gaan halen. En we gaan op zoek naar een degelijk hok: makkelijk schoon te houden en roofdier-bestendig. Zodat we straks een gezond en veilig huis kunnen bieden aan onze nieuwe medebewoners.

Het dak zit er op!

Ageda

Een paar weken geleden ging het dak eraf. Letterlijk. Geen spant, geen plaat, geen pan zat er meer op. De schoorsteen werd ontmanteld, evenals de dakgoten. Het was een vreemd gezicht: een huis zonder dak.

We zijn een paar weken verder. Het dak zat er al snel weer op, met pannen en al. Maar toen kwam een klein probleempje: we hadden niet genoeg dakpannen. Koop je toch nieuwe, zou je denken.

50 soorten Friese golfjes

Maar in de wereld van tweedehands dakpannen is het niet zo makkelijk om exact dezelfde pannen op de kop te tikken. Friese golfjes, geglazuurd. Die zochten we. Maar daar bestaan wel 50 verschillende soorten van. De een wat breder, de ander wat langer, enz. Het werd het begin van een zoektocht langs tweedehands dakpanboeren in Noord Nederland.
Exact dezelfde vonden we niet. Dus ligt er nu voor op het huis een iets ander soort. Nou ja, niemand die het ziet. Alleen de werklui hoor ik vloeken zo nu en dan. Want geen enkele pan blijkt helemaal recht. Het is niet zomaar een standaard dakpanlegklusje.

2e hands schoorsteentje

Ooit verbouwden we ons vorige (redelijk nieuwbouw) huis. De meeste tijd van de verbouwing slokte het toilet op. Dat zo’n kleine ruimte zoveel tijd kan kosten. Hetzelfde is nu het geval: de schoorsteen. Een paar stenen op elkaar, zou je zeggen. Maar het komt redelijk secuur. Een schoorsteen moet goed geïsoleerd zijn, niet lek en moet uiteraard recht staan. En ja, ook hier gebruiken we tweedehands stenen. Na een kleine week pronkte dan eindelijk de schoorsteen op het dak.

We zijn een paar weken verder. Het dak heeft ondertussen ook een dakraampje, maar klaar is het nog steeds niet. Ook het aanleggen van een dakgoot gaat niet vanzelf aan een huis dat geen muur recht heeft staan. Soms vragen we onszelf af: was een nieuw huis bouwen niet veel makkelijker geweest? Vast en zeker. Maar ik hoef alleen maar naar ons huis nu te kijken om te beseffen dat we dan nooit zo’n bijzonder optrekje zouden hebben gehad.

Brandnetels: geen au maar WAUW!

Ageda

Terwijl ons nieuwe huis wacht op een mooi dak, ben ik alvast begonnen met het ‘ontdekken’ van de tuin. Nu in het voorjaar wordt duidelijk wat er allemaal groeit en bloeit. Eén plant neemt bij ons wel een erg grote plek in: brandnetels.

En terwijl ik ze hardop aan het verfoeien ben, wordt collega-blogger Leah met de minuut enthousiaster als ze de tuin inloopt. ‘Wauw’, roept ze. ‘Wat heb jij veel brandnetels! Lekker!’

Ok, die had ik niet verwacht. Brandnetels associeer ik met ‘au’. Met witte jeukende bultjes op handen en enkels. Dat brandnetels ook nuttig kunnen zijn, dáár had ik nog nooit bij stilgestaan.

Vier keer ‘lekkere’ brandnetels

Brandnetels zijn gezond. Ze zijn in de eerste plaats een goede bron van vitamine C en andere mineralen zoals ijzer en calcium. Let wel op bij het plukken van brandnetels: pluk brandneteltopjes (voor in de recepten), pluk brandnetels op een schone plek (dus niet langs een drukke weg of een plek waar honden uitgelaten worden) en draag handschoenen!

  1. Brandnetelsoep Fruit een uitje en knoflook, bak kort prei en wortel mee (of welke groente je ook hebt liggen, een aardappel is ook lekker), en voeg 1 liter bouillon toe. Laat 15 minuten koken en voeg vervolgens zo’n 40 brandneteltoppen toe. Mix het tot slot met de staafmixer fijn.
  2. Brandnetelthee Doe een handjevol (handschoen vol) brandneteltoppen in kokend water en laat het een paar minuutjes trekken. Brandnetelthee is erg gezond. Maar vind je de smaak niet zo lekker, voeg dan wat andere kruiden erbij, zoals munt.
  3. Brandnetelomelet Maak een omelet zoals je gewend bent en voeg er wat topjes brandnetel aan toe.
  4. Brandnetelgier Tot slot een ‘recept’ dat je níet kunt eten. Brandnetelgier is een goede meststof voor je bomen en struiken. En simpel te maken: doe een emmer vol brandnetels (de hele plant) en vul hem met water. Laat de emmer afgedekt tien dagen staan. Roer regelmatig. Haal er na tien dagen een liter water uit en voeg hier tien liter water bij. Geef dit aan je plantjes. Ze zullen je zeer waarderen.

Nu ik dit weet, koester ik de groene blaadjes. Maar ik zorg er wel voor dat ze straks niet in het zaad schieten. Want dan staat straks de hele tuin vol.

Toch geprikt?

Kneus het blad van de Weegbree en wrijf het over de jeukende plek. Mooie bijkomstigheid: Weegbree groeit altijd in de buurt van brandnetel, dus heb je je anti-jeuk altijd bij de hand.

Het tocht achter de keukendeurtjes

Ageda

Ons nieuwe huis laat nog wel even op zich wachten. Het is volledig gestript, geen binnenmuur staat meer overeind, geen vloerplank ligt er meer in. We blijven dus nog wel even in stacaravan wonen. Knus en gezellig, dat wel. Maar ook koud. Hier ondervinden we aan den lijve wat het is om te wonen in een pand dat niet goed geïsoleerd is. Of zeg maar rustig: dat níet geïsoleerd is.

Alles is hard en koud

Enkelglas ramen, dunne vloer, dunne wandjes en een dak. Daar bestaat onze caravan uit. Als het te hard waait gaan de roosters dicht, anders tocht het. Als het heel koud is, houden we zelfs de keukendeurtjes dicht, want daarachter komt kou vandaan. De zonnebloem- en olijfolie zijn deze maanden standaard niet vloeibaar. De pindakaas is hard. Een voordeel: het eten in de kasten kan amper bederven.

Een niet geïsoleerd huis kost veel geld

Alle energie die je erin stopt, verdwijnt direct door vloer, muur, raam en dak weer naar buiten. Het is water naar de zee dragen. We merken het nog het beste aan onze gasfles. In onze caravan gebruiken we propaangas van 33 kilo. De eerste fles gebruikten we 2 maanden, nu doen we maximaal een maand met een fles.

 

Bij ons is dan ook oprecht de vraag:

Hoe krijgen we het warm zonder dat we ons suf stoken?

  1. Trek een trui aan
  2. Doe iets warms aan je voeten.
  3. Kom in beweging, laat het bloed lekker rondstromen
  4. Drink thee, verwarm je van binnen.
  5. Wen eraan

Echt waar, je went aan een paar graden kouder

Dat laatste klinkt misschien stom, maar je went aan de temperatuur. Ik praat uit eigen ervaring. Wie het thuis standaard 21 graden heeft, zal rillen bij 19 graden. Wij hebben het nu standaard 18 graden in de caravan, en overdag gaat de kachel vaak nog iets lager. De eerste week had ik het altijd koud, nu ben ik eraan gewend en verbaas ik me er soms over dat het binnen net 16 graden is. Bij binnenkomst trek ik mijn warme trui aan, stap in mijn sloffen en zet een pot thee. Maar hoe behaaglijk ik het mezelf ook maak, het blijft natuurlijk dweilen met de kraan open. Daarom wachten we met smart op wat hogere temperaturen buiten, én op een goed geïsoleerd huis.

 

Risotto met raapstelen en rucola

Ageda

Een heerlijk gerecht met raapstelen: risotto met raapstelen en rucola. En super simpel om te maken.
Fruit een uitje en knoflook. Doe de rijst in de pan en maak de risotto klaar met bouillon (zoals op de verpakking staat). Voeg de laatste twee minuten de grof gesneden raapstelen toe. Tot slot roer je een handvol rucola erdoor heen. Eet smakelijk!

Op reis door de wereld van isolatie

Ageda


Een duurzaam huis begint met goede isolatie. Want je moet ervoor zorgen dat je de warmte die je met zoveel moeite in je huis pompt, niet direct weer verliest via dak, muren of de vloer. In ons nieuwe huis willen we het liefst isoleren met duurzame materialen. Om te weten of dat haalbaar is, ging ik op onderzoek uit.

Isolatiewaardes

Zoekend naar isolatiematerialen wordt je al snel overrompeld door allerlei isolatiewaardes: De L-, U- R- en K-waarde brachten me even uit mijn evenwicht. Maar gelukkig is het minder ingewikkeld dan het lijkt. Voor de duidelijkheid hier op een rijtje:

  • K-waarde: de globale isolatiewaarde van een huis wordt uitgedrukt in de K-waarde. Je krijgt zo een indruk van het warmteverlies van je huis, door het dak, de vloer, de ramen en de buitenmuren. Hoe lager de K-waarde, hoe minder warmte het huis verliest. Huizen met een zeer lage energievraag, de zogenaamde passiefhuizen, hebben een K-waarde tussen de 10 en 20. Een nieuwbouwwoning heeft een K-waarde van 45.
  • De L-waarde: De L staat voor de isolatiewaarde van het isolatiemateriaal. Hoe goed kan het materiaal, bijvoorbeeld vlas of hennep, isoleren? Een lage L-waarde staat voor een hoge isolatiewaarde. Heeft je materiaal een hoge L-waarde? Dan kan je dat compenseren door bijvoorbeeld de dikte aan te passen.
  • U-waarde: De U staat ook voor isolatiewaarde van een constructiedeel van een huis, zoals ramen. Het vertelt de hoeveelheid warmte die doorgelaten wordt. Hoe lager de waarde, hoe beter geïsoleerd. Zo heeft enkel glas een U waarde van 5.7 en HR glas van 1.1.
  • R-waarde: is de warmteweerstand. De R-waarde wordt bepaald door de dikte en het soort isolatiemateriaal. Je kunt isolatiemateriaal goed vergelijken op R-waarde. Hier geldt: hoe hoger het getal, hoe beter het isoleert. De R-waarde wordt gebruikt als maatstaf voor premies en subsidies.

Waar moet je op letten als je isolatiemateriaal kiest?

  1. Wat is de isolatiewaarde (L-waarde)?
  2. Hoeveel heb je nodig om goed te isoleren?
  3. Wat is de milieubelasting van het isolatiemateriaal? Moesten er bomen voor gekapt worden, grondstoffen uit de grond worden gehaald, enz.?
  4. Kan je het gebruiken voor dat wat je wilt isoleren?
  5. Wat is de prijs?

Op de site van Houhetwarm.nl staan handige schema’s over isolatiewaarden en milieubelasting.

Het dak van ons huis heeft momenteel geen isolatie.

Natuurlijke materialen

Nu ik de isolatiewaarden onder de knie heb, is de volgende stap het ontdekken van soorten isolatiematerialen. De keuze is groot. Ik heb hier negen op een rijtje gezet. Op één na zijn dat duurzame materialen: vlas, gerecycled katoen, hennep, houtvezel, schapenwol, papiervlokken, kurk, leem en stro. Ik eindig met de chemische variant: Pur. Want dit spul is de beste in isolatie. Een duikje in de kenmerken:

Vlas
Vlas wordt gemaakt van het restmateriaal dat ontstaat bij de productie van linnen. Vlasvezels hebben een natuurlijk vochtregulerend vermogen. Het ademt, waardoor schimmels en vochtplekken geen kans krijgen. Vlas is milieuvriendelijk materiaal. Om linnen te laten groeien wordt amper bestrijdingsmiddelen gebruikt. Daarnaast is vlas eenvoudig te recyclen.
Isolatiewaarde (L): 0.041

Gerecycled katoen
Het gerecycled katoen dat wordt gebruikt voor isolatie, is het restafval van tweedehands kleding. De helft van alle ingezamelde kleding wordt als kleding hergebruikt. De rest is vaak onbruikbaar en verdwijnt op de afvalberg. Inmiddels wordt een deel hiervan gebruikt voor de productie van isolatiemateriaal. Katoen heeft een sterk vochtregulerende werking en is daardoor minder geschikt voor vochtige locaties
Isolatiewaarde (L): 0.038

Houtvezel
Houtvezelisolatie wordt vooral gebruik bij daken en muren. De vezels zijn van naaldhout, afkomstig van het dunnen van bossen en onbehandelde stamresten van zagerijen. Het wordt gebonden met het hars dat in het hout zelf zit. Houtvezel heeft niet alleen een goede warmte isolatie, maar houdt ook geluid tegen. Daarnaast reguleert het de vochtigheidsbalans in het huis.
Isolatiewaarde (L): 0.040

Hennep
Omdat hennep van nature resistent is tegen insecten en schimmels, worden er bij de productie geen bestrijdingsmiddelen gebruikt. Hennep is geschikt voor het isoleren van daken, muren en vloeren en zorgt voor een aangenaam en gezond binnen- en buitenklimaat. Hennepvezel neemt goed vocht op en zorgt voor vochtregulering.
Isolatiewaarde (L): 0.040

Schapenwol
Schapenwol is een vernieuwbare, bio-ecologische en secundaire grondstof.  Het is zeer goed bestand tegen schimmels en water en heeft een goede brandwerende functie. Schapenwol kan goed tegen vocht. Het kan tot 30% van zijn eigen gewicht aan water absorberen. Nadeel van schapenwol isolatie is de prijs. Een wollen spouwmuur is al gauw drie keer zo duur als een muur gevuld met glas- of steenwol.
Isolatiewaarde (L): 0.041

Onder de houten vloer ligt nu … zand.

Cellulose (papiervlokken)
Cellulose wordt verkregen door gerecycled papier (vaak onverkochte kranten) te vermalen en te vermengen met brandwerende zouten. Het resultaat is een duurzame, goedkope en redelijk goed isolerend materiaal. Bij de productie van cellulose isolatie is weinig energie nodig. Cellulose heeft goede vochtbufferende en geluiddempende eigenschappen. Nadeel is dat cellulose isolatie niet langdurig nat mag blijven.
Isolatiewaarde (L): 0.045

Kurk
Kurk heeft goede thermische en akoestische eigenschappen en is 100 % natuurlijk. Kurk is beschikbaar in platen en in korrels. Die laatste zijn handig voor onder de vloer of in de spouw. Dankzij de vochtwerende eigenschappen van kurk, is het ook geschikt in een omgeving waar het risico bestaat dat vocht binnendringt.
Isolatiewaarde (L): 0.038

Leem en stro
Leem bestaat uit de natuurlijke stoffen zand, klei en mogelijk stro. En wat zeker heel belangrijk is, is dat leem een 100% natuurvriendelijk materiaal is zonder chemische toevoegingen. Leem biedt in vele situaties een mogelijkheid om een natuurstenen muur aan de binnenzijde te isoleren met behoud van de natuurlijke eigenschappen.
Isolatiewaarde (L): 0.091

PIR
En dan is er nog PIR, de niet-natuurlijke isolatiematerialen. Waarom neem ik die ook mee? De isolatiewaarde van PIR is heel hoog. Je hebt er weinig van nodig om het beste resultaat te krijgen. Daarnaast is het bestand tegen schimmel en slijtage. Het gaat heel lang mee. Nadeel? PIR is een chemisch product en is slecht afbreekbaar. Lees hier meer over PIR en duurzaamheid.
Isolatiewaarde (L):
 0.025

Meer weten over de verschillende isolatiematerialen? Kijk dan eens op de site van Duurzaamthuis.

 

Natuurlijk kerststukje

Ageda

img_0144Bij Kerst hoort een kerststukje. Staat altijd gezellig op tafel. In onze grote tuin groeit en bloeit van alles. Genoeg materiaal om een mooi kerststukje van te maken dacht ik zo. Een natuurlijk kerststukje.

Mos van het dak

img_0146Dit jaar geen oase en geen kerstfrutsels uit de winkel. Als ondergrond kies ik een oude dakpan, waarvan we er genoeg hebben staan achter de schuur. Ik vul dit met een beetje aarde en leg er vervolgens mos op. Mos groeit bij ons op het dak, waar ik het met een lange stok makkelijk van af haal. Het zand en het mos blijken een goede ondergrond te zijn waar je makkelijk takjes in prikt. Het werkt bijna net zo effectief als oase. Zolang de stokjes aan de takjes maar lang genoeg zijn.

img_0147Plukken uit de tuin

Alle andere materialen groeien in de tuin, op een paar bloemetjes na: deze komen uit een bijna uitgebloeid boeket bloemen. De sneeuwbal plukte ik al 2 maanden geleden. Al die tijd stond hij te drogen voor het raam, nu schittert hij in mijn kerststukje. Alleen de ballen komen uit een doos. Ik ben blij met mijn natuurlijk kerststukje.