Een kleine verandering met grote impact? Met twee muisklikken (nou, vooruit, drie) verander je een dagelijkse gewoonte in een positieve bijdrage aan de wereld. En het kost je niets. Geen cent. Hooguit 5 minuten van je tijd. Maar dan maak je wel elke dag een verschil.

Het zou de overstap kunnen zijn naar een duurzame bank, maar dat kost iets meer dan 5 minuten (hoewel dat ook veel minder moeite kost dan de meeste mensen denken). Nee, deze kleine verandering is het omzetten van je reguliere zoekmachine naar een duurzame: Zoek Groen.

Groene motieven

Zoek Groen is een duurzame zoekmachine die niet uit is op het maken van winst, maar is opgericht met groene motieven. De man erachter heet Sjoerd Huijbregts, adviseur bij Ecojob en vrijwillig boswachter. En in het dagelijks leven altijd op zoek naar manieren om zowel privé als zakelijk het leven duurzamer te maken. De groene zoekmachine is een van zijn initiatieven.

Zoek Groen werkt samen met Google

Grote servers die miljarden aan zoekopdrachten uitvoeren. Hoe duurzaam kan dat zijn? Zoekmachines verbruiken namelijk veel energie om hun datacentra te laten draaien. Surfen op het internet is allesbehalve ‘duurzaam’. Dus pakte Sjoerd het anders aan. Voor het zoeken zelf liet hij geen nieuw datacentrum bouwen. Hij ging simpelweg de samenwerking aan met Google. Deze samenwerking houdt in dat je met Zoek Groen dezelfde zoekresultaten krijgt als wanneer je via Google zelf zou zoeken. Waarom Google? Omdat volgens Rank A Brand (het bedrijf dat populaire merken en bedrijven vergelijkt op hun duurzaamheidsscore) Google de meeste duurzame zoekmachine is. Google maakt voor een groot deel gebruik van groene energie en werkt er hard aan om datacentra zo efficiënt mogelijk te maken.

Adverteerders betalen

Hoe is Zoek Groen dan duurzaam? Net als Google heeft Zoek Groen bovenaan de lijst met zoekresultaten advertenties staan. Deze adverteerders betalen voor elke klik een bepaald bedrag aan Zoek Groen. Zoek Groen schenkt op zijn beurt 95% van het bedrag aan twee non-profitorganisaties: Trees for All en JustDiggIt. De resterende 5% wordt gebruikt om de kosten van ZoekGroen te dekken.

Trees for All plant overal op aarde bomen om zo letterlijk de uitgestoten CO2 weer te kunnen opvangen. Trees For All leerde ik een paar jaar geleden kennen toen ik mijn CO2-uitstoot van mijn vliegreis naar Suriname compenseerde. De organisatie JustDiggit zet zich in om woestijnvorming tegen te gaan. Ze doet er alles aan om natuur en waterkringlopen te herstellen en zo woestijnvorming terug te dringen. Want de wereld verdroogt in een rap tempo.

Opbrengsten in bomen en m²

Op de website van Zoek Groen kan je bijhouden wat de opbrengsten per kwartaal zijn. Niet in geld, wel in bomen en vierkante meters teruggedrongen woestijngebied. Een eerste blik laat zien dat het helaas nog niet heel hard gaat met de opbrengsten. Maar dat is niet zo vreemd, want om de kosten laag te houden, steekt Sjoerd geen geld in promotie. Dat moet op andere manieren gebeuren, zoals ik vandaag vrijwillig doe met deze blog. Maar, zoals Sjoerd zegt, het gaat elk kwartaal beter.

Wil je Zoek Groen instellen op jouw computer, tablet of smartphone? Klik dan hier. Het is in een paar muisklikken gedaan en je hoeft de boel er niet voor op de kop te gooien. De zoekmachine is geschikt voor zowel Windows als Apple.

Deze blog verscheen eerder op www.elkedaggroener.nl

 

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Landschapsbeheer Drenthe heeft een project dat boerderij-eigenaren informeert over meer biodiversiteit op hun erf. Ik sprak met projectleider Kathelijn de Maeijer om te horen of er ook tips zijn die iedereen in zijn tuin kan toepassen. Wat blijkt? Hou het lekker rommelig.

In 2011 startte het project ‘natuurviendelijke erven’ als gevolg van een steenuilenproject in Zuid-West Drenthe. Daarbij kwam ook het anders inrichten van boerenerven ter sprake. “De steenuil en de boerenzwaluw zijn boegbeelden van natuurvriendelijk beheer en als je die op je erf hebt, dan geeft dat een goede uitwerking op andere soorten”, vertelt Kathelijn De Maeijer, bioloog en vogeldeskundige bij Landschapsbeheer Drenthe in Assen.

Veel belangstelling

Er bleek toen veel behoefte aan kennis over je erf natuurlijk inrichten, Drenthe-breed, merkte Kathelijn. “Bij het eerste project deden we een oproep en zaten we in no-time vol. Inmiddels zijn er 35 erven die meedoen. Toen we het project herhaalden dit jaar, hadden we weer meer belangstelling dan capaciteit. We zitten dus weer vol!”

Iedere deelnemer krijgt bezoek van een expert en vervolgens een adviesrapport. Daar staat een lijst van aanpassingen die je kunt doen om je erf natuurlijker in te richten. Er is een subsidiebedrag beschikbaar per erf voor de aanschaf van nestkasten, zaadmengsels en plantgoed. Van de erfbewoners zelf wordt verwacht dat ze het planten, zaaien en ophangen van de kasten regelen.

Mindswitch

Het gaat er namelijk om dat je het natuurvriendelijk maken van je grond ook écht zelf wilt aanpakken, en er dus ook aanpassingen voor wilt doen, als die nodig zijn om een verschil te maken. “Het is een mindswitch”, zegt Kathelijn.

Wat zijn de adviezen die Kathelijn en haar collega’s geven aan de deelnemers, die iedereen in zjn eigen tuin ook kan toepassen, om meer biodiversiteit te krijgen?

Dat is eigenlijk te vatten onder één noemer: maak het rommeliger!

Rommelig tuinieren is het advies: 7 tips

Om meer leven in je tuin te krijgen, mag je minder netjes tuinieren. Zo maak je betere schuil- en broedplaatsen voor allerlei dieren en creëer je verbindingsgroutes.

1. Je gazon hoeft niet strak gemaaid, je mag het gras een meter van de heg hoog laten.

2. Laat in een hoekje gewoon eens wat (on)kruiden en brandnetels staan, het zijn waardplanten voor vlinders en andere insecten.

2. Laat dat stapeltje stenen of dakpannen in die hoek maar liggen. Kijk maar eens wat daar voor beestjes onder komen, binnen no time

3. Plant fruitbomen niet in rijen, maar wat gevarieerder over een terrein.

4. Laat gevallen fruit liggen voor muizen en vlinders.

5. Laat oud hout en grote takken liggen.

6. Doe je snoeihout niet weg, maar maak een takkenril van. Op internet staan allerlei instructies over hoe je dat kunt doen, zo ziet het eruit:

Takkenril.

7. Varieer. Het is belangrijk dat je ‘rommelig’ linkt aan ‘variatie’, want daar draait het eigenlijk om. Zet dus niet allemaal dezelfde panten neer.

Tips gezocht!

Heb je zelf een tip of inspirerend voorbeeld van rommelig en dus natuurlijk tuinieren? Ik vul dit lijstje graag aan, dus laat het me weten via de Facebook-pagina van Voetspot. Ook op mijn eigen site verzamel ik tips over natuurlijk tuinieren.

 

Terug naar de natuur, dat is niet alleen de fysieke natuur zoals we die buiten aantreffen maar ook de natuur in onszelf. We kunnen het contact missen met beider naturen die in principe één en hetzelfde zijn. Voor mij heeft deze innerlijke connectie alles te maken met doen waar je je het beste bij voelt. Als je een baan hebt die niet echt bij je past raak je uit contact met jezelf. Ook wat we in ons lichaam stoppen bepaalt in hoeverre we in of uit contact met onszelf zijn.

Ik merk dit heel erg bij mezelf. Ik heb het afgelopen jaar veel gevast. Hoofdredenen van dit vasten waren mijn lichaam opschonen maar ook in beter contact komen met mezelf. Dit heb ik geweten want mijn lichaam laat het nu zeer duidelijk merken als ik de verkeerde keuzes voor mezelf maak. Zaken als tarwe, vlees, zware vetten en dergelijke producten brengen mij nu volledig uit balans. Als ik er tegen beter weten in toch van probeer te genieten raak ik depressief, moe, geïrriteerd en bovenal ongemotiveerd om mijn droom te leven en hieraan te werken. Ook schiet ik in oude angsten die ik normaal gesproken nooit meer zo heftig ervaar. Rationeel weet ik exact wat mijn innerlijke natuur wil. Als ik daar niet naar luister raak ik uit contact en ga ik me alleen maar slechter voelen.

Deze innerlijke connectie kun je verbeteren door je hart te volgen en dus het juiste voor jezelf doen. Maar ook de natuur opzoeken versterkt deze innerlijke connectie. In het bos is het makkelijker om stilte te ervaren. Er zijn weinig tot geen prikkels die ons afleiden. Dit helpt dan weer om vanuit die stilte te blijven doen wat het beste is voor ons zelf. Om in een maatschappij met vele verleidingen je mannetje te staan is niet makkelijk maar de beloningen zijn groot. Oog houden op je doel en dat doen waar je je gelukkig bij voelt is daarbij essentieel.

www.natuur-dietist.nl

www.rootsinnature.nl

Lokaal leven is vooral gekoppeld aan: eten, drinken, benzine, hout. Basisbehoeften van materiële aard. Bewust omgaan met beschikbare, lokale middelen. De gedachte is: als we dat dichtbij huis zoeken, dan levert dat milieuwinst op.

 

Zelden gaat het over immateriële menselijke behoeftes: sociale contacten, zingeving, geborgenheid, sociale veiligheid, vriendschap en liefdesrelaties. Ook lichaamsbeweging hoort erbij. Mijn aanname is: als we lokaal in onze behoeften voorzien, dan levert dat ook milieuwinst op. En misschien wel meer dan dat. Welbevinden. Namelijk het thuisgevoel.

 

fragmentatie

is een sterk gevoeld gevolg van het moderne leven. Op de ene plek werk je, in een andere buurt woon je, sport doe je in een andere wijk, cultuur beleef je in een zaal in het centrum van de stad, je vrienden bezoek je, als daar tenminste nog ruimte voor is, in een andere stad. Levenservaringen zie je op tv of op social media. Je bent veel onderweg. Je zou bijna denken dat het niet uitmaakt waar je huis staat.

Draagt die reistijd bij aan de kwaliteit van je leven? Kan het ook anders? Minder onderweg?

 

leefplek centraal

Dit vraagt een omslag in het denken. Als we nu eens de eigen leefplek centraal en ons gaan relateren met degene die daarin mede-leven. Wonen bij of in een stad lijkt dan ineens een milieubewuste keuze, meer dan je misschien zou vermoeden. In de stad kun je alles vinden wat je nodig hebt. En wellicht de gelijkgestemden die je tot je vrienden kunt gaan rekenen. Concrete milieuwinst is: brandstof verminderen. Je kunt alles bereiken per fiets of openbaar vervoer. Maar er is vast meer.

Mijn lokale leven heeft een focuspunt. De buurtvuurplaats op het veld achter mijn huis. Dit ben ik begonnen om in de eigen omgeving samen te komen met mensen uit de buurt en wijk. Zo raakte ik betrokken bij wijkoverleggen, de gemeente, de buren. Leerde in korte tijd veel, heel veel mensen kennen. Maar waar het om gaat: de vuurplaats werd een lokale ontmoetingsplek. De middelen die we nodig hebben komen uit de buurt, de mensen uit de buurt nemen een rol op zich, zoals vuurman, of verzorgen van de PR. Er ontstaat samenhang en onderlinge betrokkenheid.

buurtvuurplaats Beijum

 

Ik ben nu een tijdje zo bezig. Jaren inmiddels. Het is misschien raar om je te beperken tot je eigen buurt, om eerst te kijken of je het daarbinnen kunt vinden, voor je het verder zoekt. Zeker in deze tijd. Immers vrije keuze van woonplek en vrij reizen zijn een grote verdienste van de vooruitgang. Maar er zijn schatten verborgen in deze keuze om het dicht bij huis te houden. En nu, na jaren, komen blijkt wat die schatten zijn.

Door lokaal te leven schuiven een aantal levensgebieden in elkaar. Buren worden samenwerkingspartners, de omgeving wordt de sociale en culturele ontmoetingsplaats. Beweging is gebonden aan nut: slepen van hout en andere spullen voor de buurtvuurplaats. Levenservaringen krijg ik uit eerste hand, op weg naar de supermarkt. Met als groot voordeel dat ik iets terug kan zeggen. Authentiek menselijk contact.

Zo ontstaat gaandeweg een plek zo groot als de wijk waarin ik thuis ben. Die hele omgeving biedt nu sociale veiligheid, contact, geborgenheid, zingeving. Betekenisvolle relaties. Zowel met de mensen, als met de natuur waarin zich dit samenleven afspeelt. Duurzaam, en op meerdere vlakken betrekking hebbend op elkaars leven. Zo ontstaat samenhang. Wauw, mindblowing.

 

de mens en zijn natuurlijke omgeving… dit is de mijne

Even voor de duidelijkheid: het is niet dat ik nu het ei van Columbus heb ontdekt. Dit is de basis van samenlevingen. We zijn er alleen af en toe een beetje van weg geraakt. Uiteindelijk blijkt het heel simpel te zijn: laat weg wat te veel is, en vanzelf ontstaat het genoegpunt. Het  punt waar we genoeg hebben voor onze behoeftes. Op dat punt gaat het dus weer werken. De mens in zijn natuurlijke omgeving. Ik zoek het dicht bij huis.

 

 

Vrijheid is niet hetzelfde als grenzeloosheid.

Vrijheid is het kiezen van grenzen die passen bij de waarden in je leven.

 

 


De vlierbes bloeit weelderig. De aardbeien kleuren rood. De munt en citroenmelisse staan als grote bossen in de tuin. Lekker lekker lekker! Het zijn mijn gratis ingrediënten voor heerlijk fruit/kruidenwater. Vooral vlierbloesem vind ik verrukkelijk. Het smaakt zoet zonder zoet te zijn. Het smaakt naar… de zomer! Geef je water een ‘tintje’ en voor je het weet drink je zo 1,5 liter water per dag. En het is zo gemaakt. Wat je nodig hebt zijn je ingrediënten en een grote kan met water.

Probeer dit eens!

  1. Met sinaasappel en munt – schil een sinaasappel en snijd hem in stukjes. Heb je biologische sinaasappels dan kan je hem direct in schijfjes snijden. Water erbij en een takje munt.
  2. Met rooibos, citroen en citroenmelisse – de thee die ’s ochtends overblijft in de theepot gebruik ik als basis voor dit lekkere fruitwater. De ene keer is dat rooibosthee, de andere keer groene Sencha of Earl Grey. Enkele schijfjes biologische citroen erbij en een takje citroenmelisse.
  3. Met vlierbloesem en citroen – nu vind je veel vlierbloesem. Pluk enkele schermen en doe het samen met enkele schijfjes biologische citroen in de kan met water.
  4. Komkommer met munt – ook een hele makkelijke. Schaaf (met de kaasschaaf bijvoorbeeld) slierten komkommer en meng het met de munt in het water. De munt kun je ook vervangen door basilicum!
  5. Aardbeien met munt – dat staat zo leuk in de kan, die zwemmende rode aardbeitjes. Je kunt het mengen met allerlei soorten munt.
  6. Appel en kaneel – dit bijzondere water maak je door twee appels in stukjes te snijden en met een kaneelstokje aan het water toe te voegen.

Om het water iets pittiger te maken, kun je stukjes gember toevoegen. Of een kaneelstokje. Het water is het lekkerst als je het de avond ervoor maakt. Dan kunnen de smaken goed intrekken.

Deze blog verscheen eerder op elkedaggroener.nl

 

 

De Green Office van de universiteit organiseert deze week, van 28 mei tot 1 juni de plastic free week. Ze roepen zoveel mogelijk mensen op om mee te doen. Een week lang leven zonder plastic. Wat betekent dat? Hoe doe je dat? Ik geef je zo alvast enkele tips.

Deze foto is van Justin Hofman, wildlife fotograaf van het jaar 2017. Hij nam deze foto toen hij aan het snorkelen was in de buurt van Sumbawa Island, Indonesië. Eerst leek het erop dat het rif in goede staat was, maar zodra het getijde veranderde kwam er veel afval binnen: plastic tassen, plastic touw, troep uit de riolering. Die witte spikkels op de foto zijn stukjes plastic. Hij zag het zeepaardje, dat zich vasthield aan een wattenstaafje, toen de wind opstak.

De foto van het zeepaardje is krachtig. Hofman zegt zelf: ‘Seahorses are universally adored. When people look at the photo they have this switch of emotions from ‘happy, cute seahorse’ to devastated because of what humans are doing to the planet. Visually, the photo is easy to read. It speaks across demographics.’

Eindelijk, een beslissing!

Juist vandaag, 28 mei, presenteerde de Europese Commissie al eerder uitgelekte plannen om het gebruik van kunststof producten te beperken. Wattenstaafjes, snoepwikkels, roerstaafjes en bestek van plastic mogen voortaan niet meer gebruikt worden.

De bedoeling is om te voorkomen dat plastic als zwerfvuil in het milieu en vooral in de zee terechtkomt. Sommige producten worden verboden. En er komt een statiegeldregeling voor plastic flessen. De voorstellen moeten de komende jaren van kracht worden.

Middellandse Zee

Zelf had ik twee jaar geleden zo’n indringende ervaring. Aan de rotsachtige kust van Noord-Spanje zwom ik met mijn gezin in de Middellandse Zee. ‘Mam, kom erin, het is heerlijk,’ riepen mijn kinderen die al ‘door’ waren. Ik draalde wat bij de waterlijn en keek in de kabbelende golfjes opgedreven door de wind. Was dat nu echt allemaal plastic wat ik zag?!? En erger: waren zij daardoor heen nu echt lekker aan het zwemmen? Hoe gezond is dat?

Na die vakantie verdiepte ik me in plastic, plastic soup en leerde veel over de effecten op mens en dier en voedselketen. Plastic is krachtig, sterk materiaal, geschikt voor hergebruik, maar nooit voor de natuur!


Haalbare stappen

‘Wat te doen zonder wattenstaafjes?’ zegt mijn man. Ik zeg: alternatief zoeken, bijvoorbeeld van hout? of herbruikbaar? Dat er zoveel producten zijn die je maar een keer gebruikt en dan weggooit. Denk aan de plastic bordjes of bestek tijdens een feestje.

Deze week zorg ik in ieder geval dat ik helemaal plasticloos ben. En ik ga sommige stappen voor de langere termijn zetten. Ter  voorbereiding op vandaag, liep ik mijn boodschappen bij langs. Waarom die appels, peren  en druiven in een plastic verpakking? Toegegeven, dat zijn de goede hoeveelheden voor mijn gezin. En het is praktisch, maar het t hoeft niet! Ik heb ze in de zak gedaan (mijn gemeente zamelt plastic apart in) En neem me voor bij de volgende weekboodschappen het anders te doen. Wat doe jij?

Tips

• Neem zelf een tas mee als je boodschappen gaat doen.

• Koop seizoensgroente en -fruit. Die liggen vaak onverpakt in de winkel. Of ga naar een markt

  • Koop producten die statiegeld verpakt zijn.
  • Koop brood uit een papieren zak, of helemaal onverpakt. Je kunt je eigen (stoffen) broodzak meenemen.

• In de biologische winkel vind je veel verpakkingsvrije producten.

En dan nog dit: vanavond start de vierdaagse. Ik neem bakjes (met gezonde snacks) mee. Dat scheelt veel papier en plastic!!

vlierbloesem

De vlier komt nu snel in bloei. Bij mij in de tuin is een aantal schermen vlierbloesems al uitgekomen. De anderen staan te popelen. Zij zullen de komende dagen hun mooie bloesems tonen. Prachtig om te zien en heerlijk om te verwerken in je gerechten of drankjes.

Aan de slag met vlierbloesem

Voordat je begint, twee aandachtspunten. Als je bloesems plukt, weet zeker dat je de goede vlier hebt. Het is de gewone of zwarte vlier (Sambucus nigra) waar je de bloesems van gebruikt. Kruidvlier en trosvlier kun je niet gebruiken.  Verder, pluk niet teveel bloesems. Laat genoeg staan voor de insecten, zij hebben het al zwaar genoeg.

Gisteren heb ik in de tuin gewerkt. Heerlijk met het warme weer is dan water waarin vlierbloesem en munt hebben getrokken. Een fluitje van een cent om te maken, en veel milieu bewuster dan flessen frisdrank of vruchtensap. En minstens net zo smakelijk.

Hou je van zoet? Maar dan siroop van de bloesems. Heerlijk om te drinken, over de pannenkoeken of in de bowl. Verder maak je er gelei, thee of bloesemwater van, gebruik je de bloesems in het pannenkoekbeslag of roer je ze door het beslag van muffins.

Thee kun je zowel van de verse als gedroogde vlierbloesems maken. Doe voor verse thee een bloemscherm in een mok en overgiet het met water dat net van de kook af is. Laat 5 minuten trekken en klaar is je heerlijke bloesemthee.

Pluk voor gedroogde bloesemthee een paar bloemschermen en ris de bloesems er af. Laat ze omgekeerd drogen op een schoon tafellaken. Zorg ervoor dat ze niet in directe zon liggen, dat gaat ten koste van de goede stoffen. Als ze knisperdroog zijn doe je ze in een afgesloten blikje. Gebruik een theezeefje als je er thee van trekt.

Recept voor notenballetjes met vlierbloesem

Ingrediënten:
5 schermen vlierbloesem
5 ‘takjes’ hondsdraf (ongeveer 10 cm lange uitlopers)
150 gram rauwe amandelen
100 gram gedroogde abrikozen
2 eetlepels kokosolie
25 gram geraspte kokos
snufje zout

Bereiding:

Snijd de abrikozen in stukjes. Maal ze samen met de amandelen in een blender.
Ris de vlierbloesems van de schermen. Snijd de hondsdraf fijn.
Doe het noten / abrikozenmengsel in een kom. Meng hier de kokosolie, gedroogde kokos, het zout en de helft van de vlierbloesem en hondsdraf door.
Kneed het tot een plakkerige bal en vorm er kleine balletjes van. Voeg eventueel een beetje kokosolie toe als het niet goed plakt.
Rol de balletjes door de overgebleven vlierbloesem en hondsdraf en laat ze opstijven in de koelkast.

Zevenblad

Zevenblad

Zevenblad, ook wel bekend als hanepoot of tuindersverdriet, rukt op. Net als brandnetel, hondsdraf en paardenbloem trouwens.

 

In de achterste hoek van mijn (moes)tuin mogen deze eetbare wilde planten gerust hun gang gaan. Ik weet er wel raad mee. Het zijn heerlijke en gezonde groenten en ik hoef alleen maar te oogsten. Groeien doet het vanzelf.

 

Eenmaal geplukt maak ik er een wilde groentesoep van, vul er een hartige taart mee of gebruik het in mijn smooithie. Of ik maak er een pesto van en doe dat op een bannockbrood met brandnetel.

Een bannockbrood is een plat brood, gebakken in de koekenpan. Het liefst op een kampvuur, maar thuis op je fornuis kan het ook.

 

Zevenbladpesto

Ingrediënten:
1 bos jong zevenblad
50 g. pecorino kaas
50 g. zonnebloempitten
1 teentje knoflook
1 kopje olijfolie
flinke scheut citroensap
peper en zout

Bereiding:
Snijd het zevenblad fijn en de kaas in blokjes. Snijd de knoflook in stukjes.
Doe alle ingrediënten in een maatbeker.
Meng met de staafmixer tot een dikke maar nog grove massa. Maal niet te lang, het mag nog stukken bevatten.
Voeg eventueel nog wat olijfolie toe, tot het een smeuïge pesto is.

Bannockbrood

Ingrediënten:
drie kopjes meel
1 theelepel bakpoeder
1 theelepel kaneel
snufje zout
water
ghee (boter)
brandneteltopjes

Bereiding:
Snijd de brandnetel fijn.
Doe het meel samen met de brandnetel in een beslagkom.
Meng daar 1 theelepel bakpoeder, 1 theelepel kaneel en een snufje zout door heen.
Voeg daar steeds een scheutje water aan toe en kneed het tot er een stevig deeg ontstaat dat niet aan je handen blijft plakken.

Verdeel het deeg in bolletjes ter grootte van een mandarijn. Maak van een bolletje deeg een plat broodje. Bak het in een een ingevette koekenpan op een laag vuurtje tot het goudbruin is.

In de uitzending van ROEG van RTV Drenthe van zaterdag 14 april, kun je zien hoe Tim Horneman en ik de zevenbladpesto en het bannockbrood maken.

Het is ruim 25 graden en daarmee een zonnige zondag. Mijn zomerplan is om vaker de auto laten staan en op de fiets de omgeving van Hoogezand gaan ontdekken (hier wonen we nu tijdelijk). Vorige week heb ik een kinderstoel voor achter op de fiets geruild op de ruilhoek onder het mom van mezelf dwingen vaker op de fiets te stappen en het leek me een goed idee om nu een stuk met zoonlief te fietsen. Jamie riep in ieder geval enthousiast “fiess” en liet zich zonder tegenstribbeling in het fietsstoeltje vastzetten. Mijn insteek was om een ijsje te halen vlakbij het winkelcentrum maar toen ik deze vol ongeloof dicht aantrof, moest ik creatief zijn. Ik had zoonlief wel een ijsje beloofd..

Ik bedacht dat er vlakbij het park in Hoogezand een kinderboerderij zat en ik wilde erop gokken dat ze daar ijsjes verkochten. Ik nam de fietsroute daarnaartoe en ondertussen viel mij op hoeveel mensen met allerlei stranduitrusting een bewuste kant op fietsten. Ik trok de stoute schoenen aan en begon een stel dames te achtervolgen in de hoop naar een zwemgelegenheid te worden meegevoerd. Mijn ogen vielen ineens op het bord Kropswolde en de dames bleven maar doorfietsen. Ik twijfelde even of dit wel een goed idee was, maar de horde aan gelukkige mensen die we voorbij en tegemoet fietsten gaf me toch het vertrouwen dat het goed zou komen. En toen zag ik op een bord strand Meerwijck staan. Daar moesten we zijn! Ondertussen kwam ik uit op een camping (camping Meerwijck) waar we gezellig maar waarschijnlijk illegaal gebruik hebben gemaakt van de speeltuin. Er was een lente fair en de animatieteam was druk met de kinderen. Ik voelde me toch enigszins schuldig dat ik zomaar hun speeltuin crashde en besloot om ze tegemoet te komen door daar ijsjes en wat drinken aan te schaffen. Een grote straf was het niet in de hitte. 😉

Even later fietsten we verder (inmiddels zonder de dames) en gek genoeg kwam ik vrijwel direct bij het strand uit. Ik wil wel zeggen dat mijn richtingsgevoel ontzettend verbeterd is maar het lijkt me beter om eerlijk toe te geven dat er niet heel veel andere wegen waren dan de weg die ik nam. 😉 De uitkomst was dus vrij zeker. Een prachtige zandstrand, aangename watertemperatuur en verrassend genoeg rustige populatie troffen we aan. Ik waande mij echt even in het verre Frankrijk. Maar wie heeft een verre land nodig als we dichtbij huis een ware oase hebben?! Het was erg jammer dat ik niet wist dat we vandaag naar het strand gingen, want behalve mijn portemonnee, wat drinken en mijn sleutels had ik letterlijk niks bij me. Ook geen extra luier voor het geval dat mijn kind zou besluiten om in het water te gaan zitten. 😉 We konden dus niet heel lang blijven en zijn op tijd weer naar huis vertrokken maar we komen hier zeker terug! Op de terugweg genoten we van de rust, de natuur en de wind door onze haren. Jamie genoot iets te veel en viel zelfs in slaap, waarschijnlijk uitgeput van onze avontuur. Voor herhaling vatbaar!

Het is gruwelijk gesteld met onze insecten. Afgelopen oktober kwam het schokkende bericht van onderzoekers van de Radboud Universiteit dat we de afgelopen 30 jaar 75 procent van de insecten zijn kwijtgeraakt, met name bijen en vlinders. Slecht nieuws! Wat kunnen we daaraan doen?

Die insectensterfte is erg, want 80% van de planten overleeft door bevruchting door insecten, ook de gewassen waarvan wij eten. Ook vogels en vee zoogdieren leven van insecten. Wat gebeurt er als er geen insecten en met name geen (wilde) bijen meer zouden zijn? Dan hebben we straks geen voedsel meer.

Doodsoorzaak

Maar wat is de oorzaak van die sterfte? De intensieve landbouw, gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen en de uitstoot en neerslag van stikstof zijn de boosdoeners Bloemen kunnen in dit soort omstandigheden niet groeien en de bodem raakt verarmd en uitgeput.

Beleidsmakers en natuurorganisaties kijken nu hoe het tij kan worden gekeerd.

Maar wat kan ik zelf doen? Naast de ‘gewone’ honingbij vliegen er nog 360 andere soorten wilde bijen in Nederland rond. Hoe kan ik die nuttige beestjes in mijn tuin een onderkomen bieden?

Tips van de bijendeskundige

Diliana Welink werkt bij de Provincie Groningen als beleidsmedewerker natuur en natuurbeheer. Ze raakte gefascineerd door insecten toen ze natuurbeheerders ging adviseren over het onderwerp. Inmiddels houdt ze lezingen over het onderwerp en weet ze er veel over te vertellen.

Ik bel haar om wat tips.

  • Plant bloemen, vooral open bloemen, waar de bijen goed bij de nectar en het stuifmeel kunnen komen. Nectar geeft insecten energie om te vliegen, stuifmeel is voor de ontwikkeling van eitjes en groei van larven. Die planten zijn het liefst inheems, dus Nederlandse soorten. Fijn zijn bloemen met een lange ingang: longkruid, vingerhoedskruid. En klokjes, daar gaan de mannetjes in overnachten. Wollige planten zoals ezelsoor of prikneus geven de insecten haartjes voor hun nest. En stengels van de vlier en de braam zijn ideaal als nestelruimte: die zijn hol van binnen.
  • Zorg voor een heel seizoen bloeiende bloemen: de eerste bijen komen in april, de laatste in september. Zet ze bij voorkeur in plukjes, een bij heeft veel keuze nodig.
  • Bied nestgelegenheid. Insectenhotels zijn aardig. Die kun je zelf maken. Zorg dan dat de achterkant dicht is, de gangen glad zijn, anders bezeert een dier zijn lijf of vleugels. Hang of zet het hotel op een zonnige plek, uiteraard bij bloemen in de buurt. Weet wel: slechts 10% van de wilde bijen in zo’n insectenhotel.
  • Blijf weg van de hogedrukspuit en je onkruidgif. Zo’n 80% van de wilde bijen nestelt in de grond. De andere 10% in stengels (vlier en oude braam) en kevergangen in dood hout. Hommelkoninginnen gaan nu op zoek naar een goede nestplek. Wortelkluiten van omgevallen bomen zijn goede nestelplekken voor wilde bijen. Andere bijen knagen een gangetje in de grond, je ziet dan soms een hoopje zand liggen tussen de voegen van je bestrating. Dus ga nu niet je terras schoonspuiten en ook geen gif gebruiken tegen onkruid tussen je tegels.
  • Zorg voor kale plekjes, walletjes van leem, of houd ergens het gras heel kort: de bodem bodem kan dan warm worden en dat vinden ze fijn.

Planten in je tuin zetten

Wil je weten welke planten goed zijn voor bijen? Lees dan mijn blog over mijn favoriete insectentrekkers voor de tuin.

Meetellen met de 1ste Nationale Bijentelling 21 & 22 april

Doe mee en tel! Op zaterdag en zondag 21 en 22 april organiseert Nederland Zoemt de eerste Nationale Bijentelling. Tel in je tuin gedurende een half uur bijen. De informatie is nodig om te weten waar bijen voorkomen en met hoeveel ze zijn. Ook al heb je weinig kennis van bijen, dan kun je nog meedoen. Op deze website lees je meer, ook over het herkennen van bijensoorten.

Meer lezen

Op de website van de Bijenvrienden lees je meer over bijen.

Expositie bekijken

In de Hortus Botanicus in Leiden is vanaf 20 april de tentoonstelling Plant Eter te zien met ook aandacht voor de bij.