Aardbeien met bloemen

Leah

Aardbeien staan heel hoog in mijn lekkerste-fruit-top 10. En dan vooral aardbeien uit de moestuin. Daar kan gaan winkelaardbei tegenop.

Het beste recept vind ik een door de zon opgewarmde aardbei, direct van de plant in je mond. Heel lekker, gemakkelijk en snel klaar. En… geen voedselkilometers.

Voor een zomers aardbeienrecept gebruik je de bloemen van moerasspirea. Deze zijn eetbaar: heerlijk geurig en smaakvol. Let wel, moerasspirea bevat salycilzuur, net als aspirine. Gebruik het daarom niet in combinatie met bloedverdunners.

Aardbeien met bloemen

Ingredienten:
1 bakje vol aardbeien
1 sinaasappel
paar takjes bloemen van moerasspirea

Bereiding:

moerasspirea

Halveer de aardbeien en doe ze in een kom. Pers de sinaasappel uit en schenk het sap over de aardbeien.

Pluk de bloemen van de moerasspirea en strooi ze over de aardbeien. Meng ze door elkaar en laat een uurtje trekken buiten de koelkast.

Ter variatie kun je een paar stukjes meloen pureren met de staafmixer en door de aardbeien mengen

 

Smalle weegbree in de badkamer

De Voetspot, Leah

smalle weegbreezalf

Ik heb een trouwe vriend in de badkamer: een potje smalle weegbreezalf. Het is heerlijk zacht en goed voor je huid. Gebruik het bij droge huid, kleine wondjes, brandnetelprikken en insectenbeten.

Je kunt het gemakkelijk zelf maken. Ga op pad om jong en fris uitziende blaadjes van smalle weegbree te plukken. Zorg dat je bijenwas en een goede olie in huis hebt en je kunt aan de slag.

Recept voor smalle weegbreezalf

 

Benodigdheden:

flinke hand vol smalle weegbree blad
olijfolie / zonnebloemolie / jojobaolie
bijenwas
jampotje
steriele potjes, liefst van bruin glas
2 pannen

Was het smalle weegbreeblad, dep ze droog en laat ze even nadrogen.

Snijd ze in grove stukken en doe ze in een jampotje. Zorg dat het potje goed gevuld is. Overgiet de weegbree met de olie, draai het potje dicht en laat het drie tot zes weken op een zonnige plek in de vensterbank staan.

Eventueel kun je na drie weken het weegbreeblad er uit zeven en vervangen door nieuwe blaadjes. Je krijgt dan een sterkere zalf.

Zeef het weegbreeblad er uit, vang de olie op (maceraat heet het nu de olie doortrokken is met de oplosbare stoffen uit de plant).

Gebruik 100 ml olie op 10 gram bijenwas.

Laat de bijenwas au bain-marie smelten, voeg de weegbreeolie toe en verwarm tot het goed gemengd is.

Giet de nog vloeibare zalf in steriele potjes en draai ze dicht.

Ongeopend zijn de potjes een jaar houdbaar.

 

 

 

 

Brandnetel voor je haar

De Voetspot, Leah

Brandnetel

Brandnetel groeit nu volop en is inmiddels (weer) een bekende voorjaarsgroente. We kennen het als brandnetelthee of brandnetelsoep en maken er zelfs pesto van. Maar brandnetels voor je haar? Dat is minder bekend. Toch is het de moeite waard om het uit te proberen. Brandnetels doen je haar glanzen, zijn goed tegen haaruitval en verminderen roos. Er wordt zelfs gezegd dat je haar er sneller van gaat groeien als je je haar regelmatig spoelt met brandnetelhaarwater.

Ik gebruik vaak brandnetelazijn voor na het wassen van mijn haar. Het bevalt erg goed. Geen synthetische stoffen, minder belastend voor het milieu en een stuk goedkoper dan de conditioners uit de drogist.

Het is gemakkelijk te maken, je kunt dit op twee manieren doen.

Manier 1:

Pluk een glazen pot vol brandneteltopjes, vul het voor 2/3 met azijn en 1/3 met water. Laat 3 dagen staan in de vensterbank. Zeef daarna de brandnetels er uit en klaar is je brandnetel haarwater. Wrijf het in na het wassen van je haar, masseer in en spoel het goed uit.

Brandnetelazijn

Manier 2:

Pluk een pannetje vol brandneteltopjes. Overgiet ze met 2/3 deel azijn en 1/3 deel water. Breng aan de kook en laat 5 minuten zachtjes pruttelen. Laat het afkoelen en zeef de brandnetel er uit.

Brandnetelthee voor je haar

Wil je nog sneller klaar zijn? Zet dan sterke brandnetelthee (versgeplukte topjes of van een zakje), laat het afkoelen en spoel hier je haar mee na het wassen. Wel naspoelen met water.

 

Zelf natuurlijke cosmetica maken

De Voetspot, Leah

Smeerwortelzalf

Zelf natuurlijke verzorgingsproducten maken, mijn nieuwe uitdaging voor dit seizoen.

Ik ben er al een tijdje mee aan het experimenteren en het bevalt erg goed. Zelfgemaakte zalf van sparrenhars, smeerwortel of smalle weegbree, tandpasta en deodorant van bakingsoda en kokosolie, gezichtsscrub van havermout, honing en olijfolie, schoonmaakmiddel van Savon de Marseille… Het bevalt mij erg goed en ik hoop jullie ook enthousiast te maken er mee bezig te gaan. In mijn komende blogs zal ik vertellen over mijn ervaringen ermee.

Voordeel van het zelf maken van verzorgingsproducten is, dat je precies weet wat er in zit, dat je kan kiezen voor ingrediënten uit je eigen omgeving en dat je gebruik kunt maken van gerecycled verpakkingsmateriaal. Een ander voordeel is de prijs. Zelf gemaakt is vaak een stuk voordeliger.

havermout

Eerlijk is eerlijk, er zitten ook nadelen aan. Het kost tijd om iets zelf te maken, even gauw meepakken uit de winkel is een stuk sneller. En, zelf gemaakte producten zijn niet altijd lang houdbaar.

Maar als je hygiënisch werkt kun je bijvoorbeeld zalf wel een jaar goed houden. Tandpasta en deodorant gaat ook langer mee. Gezichtsscrub of lichaamsscrub is vaak maar kort houdbaar, maar het maken er van kost bijna geen tijd.

Dus reden genoeg om aan de slag te gaan!

Havermout gezichtsscrub

2 eetlepels havermout
1 eetlepel honing
scheut jojobaolie

Meng alle ingrediënten door elkaar. Gebruik het door het met zachte ronddraaiende bewegingen in te masseren. De gevoelige huid rondom je ogen vermijden.

gezichtsscrub

 

 

 

 

 

Voor een gezichtsmasker volg je het zelfde recept, alleen dan maal je de havermout eerst fijn met de staafmixer of in de blender. Breng het masker aan op je gezicht. Laat de huid rondom je ogen en mond vrij. Laat 10 minuten intrekken en spoel af met lauwwarm water.

Raapsteelpizza met bloemkoolbodem

De Voetspot, Leah

Raapsteeltjes zijn lekker knapperige lentegroente. Je kan ze rauw in de salade doen, in de stamppot met geitenkaas of… er een pizza mee beleggen. Voeg ze pas toe nadat je de pizza hebt gebakken.

Raapstelen

Een wel heel bijzondere pizza is er één met een bodem van bloemkool. In plaats van de gewoonlijke deegbodem, maak je er een van gemalen bloemkool en eieren.

Ingrediënten:
½ kleine bloemkool
50 gr. kaas
2 eieren
2 eetl. boekweitmeel (of ander meel)
peper en zout
½ pak gezeefde tomaten
1 teen knoflook, in stukjes
klein handje duizendblad of dovenetel
geraspte kaas om erover te strooien
2 flinke handen vol raapsteeltjes

Bereiding:
Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius.
Maal de bloemkool fijn in de blender. Meng het met ei, kaas, meel en peper en zout. Kneed er een deeg van. Als het te vochtig is voeg dan extra meel of ei toe.
Spreid het deeg uit over een met bakpapier bekleedde bakplaat. Bak 15 minuten in de oven tot het goudbruin ziet.

Meng voor de saus de gezeefde tomaten met de knoflook en de fijngesneden wildplukkruiden. Breng op smaak met peper en zout.

Spreid de saus over de bodem, strooi er de geraspte kaas over en bak nog 10 minuten in de oven.
Beleg de pizza rijkelijk met raapsteeltjes en smullen maar :0)

Recept Aardpeer: geroosterde groenten uit de oven

Leah

Aardpeer: groente van de maand februari. Daarom een lekker en gemakkelijk recept met aardpeer: geroosterde groenten uit de oven.

Ingredienten:
4 aardperen, gewassen en geschrobt
1 zoete aardappel
1/4 pompoen
1 appel
1 peer
flinke scheut olijfolie
thijm
peper en zout

Bereiding:
Snijd de groenten in grote stukken. Overgiet ze met veel olijfolie, strooi er zout en thijm over en meng het door elkaar.
Doe het in een grote ovenschaal.
Rooster 45 minuten op 180 graden Celsius. Schep af en toe om tot de groenten een mooi bruin randje hebben.

Kerstrecepten met eetbare wilde planten

Leah

Tijdens de kersttijd neemt ons eten een belangrijke plaats in. Ook bij mij. Maar juist onze voedingsgewoonten zorgen er voor dat wij zo’n grote voetafdruk hebben. Wil je ‘lekker’ combineren met ‘gezond’ en ‘duurzaam’? Ik heb een paar feestelijke recepten verzonnen. Super lekker, zonder vlees en met zo min mogelijk zuivel.

Ga op pad en pluk tijdens een mooie winterwandeling eetbare wilde planten. Met de winters van tegenwoordig kun je nog genoeg vinden. Zo kun je een origineel en gezond kerstmaal bereiden.

Op het menu staan:

Worteldip met teunisbloemzaad
Romige wildpluksoep zonder zuivel
Vogelmuursalade
Filodeegrol met wildplukgroenten

 

wildplukoogst

Worteldip met teunisbloemzaad

Heb je teunisbloemen in je tuin? Je weet wel, de plant met de mooie gele bloemen die pas tegen de avond open gaan. Grote kans dat je dan nu nog de lange stengels met zaaddozen van de uitgebloeide bloemen ziet staan. Daarin is vast nog wat zaad te vinden. Je kunt het  gemakkelijk oogsten door de zaaddozen leeg te schudden boven een bord.

Teunisbloemzaad heeft nauwelijks smaak. Je eet het voor de gezondheid en omdat het als een mooi bruin strooisel een leuke versiering van je gerecht vormt.

teunisbloem-zaadIngrediënten:
250 gr. winterpenen
50 gr. zonnebloempitten (1 nacht geweekt)
klein handje paardenbloemblad
2 eetlepels teunisbloemzaad
scheut olijfolie
scheutje citroensap
peper en zout
groenten om mee te dippen, zoals bleekselderij, witlof en komkommer

Bereiding:
Laat de zonnebloempitten een nacht weken in ruim water. Giet de volgende dag het weekwater af en gooi dat weg.
Snijd het paardenbloemblad klein.
Doe alle ingrediënten bij elkaar in de maatbeker, maar hou één eetlepel teunisbloemzaad achter voor de garnering.
Pureer met de staafmixer. Voeg eventueel wat olie toe om het smeuïger te maken.
Doe de worteldip in een schaaltje en garneer met het overgebleven zaad.
Snijd de groenten in stengels en serveer ze bij de worteldip.

 

Romige wildpluksoep zonder zuivel

romige-wildpluksoepIngrediënten:
1 bos smalle weegbree, kleefkruid en dovenetel
2 uien
3 aardappels
halve knolselderij
scheut olijfolie
2 liter water
peper en zout

Bereiding:
Pel en snipper de ui. Snijd de aardappel, knolselderij en wildpluk in stukken.
Fruit de ui in de olie, bak de aardappel en knolselderij even mee. Voeg het water en zout en peper toe en breng aan de kook. Laat 10 minuten zachtjes pruttelen. Voeg de wildpluk toe, laat 1 minuut slinken en pureer de soep met een staafmixer.
Breng op smaak met zout en peper.


Vogelmuursalade

vogelmuur-6

vogelmuur

Ingrediënten:
1 vergiet vol vogelmuur en paardenbloemblad
1 rijpe peer
2 gedroogde vijgen
1 kopje walnoten (gekraakt)
3 eetlepels koolzaadolie
1 eetlepel appelazijn
peper en zout

 

 

Bereiding:
Schil de peer en snijd hem in stukjes, net als de vijgen.
Scheur de wildpluk in grove stukken en schik het in een schaal.
Strooi de peer en walnoten erover.
Maak een dressing van de olie, azijn en peper en zout en schenk deze over de salade.
Filodeegrol met wildplukgroenten

Ingrediënten:

1 pakje filodeeg (ontdooit)
1 vergiet vol winterspinazie en wildplukkruiden (dovenetel, kleine veldkers)
1 ui
250 gr. kastanjechampignons
1 bakje ricotta
zonnebloemolie
peper en zout

Bereiding:
Pel en snipper de ui. Snijd de wildpluk en zongedroogde tomaten in kleine stukjes en de champignons in plakjes.
Verwarm de oven voor op 180 °C.
Verhit de olie in een koekenpan en fruit de ui hierin.
Bak de champignons mee. Voeg dan de spinazie en de wildplukkruiden toe en laat deze even slinken.
Meng de ricotta en de zongedroogde tomaten erdoor en breng op smaak met peper en zout.
Leg de filodeegvellen voorzichtig op een snijplank. Bestrijk elk vel met een beetje olijfolie.
Doe steeds twee vellen om en om op elkaar. Spreid in de middenstrook het wildpluk-ricottamengsel uit. Maak er een rol van door de randen en zijkanten naar elkaar toe te vouwen. Leg het op een ingevette bakplaat en bak ongeveer 30 minuten in de oven tot hij goudbruin ziet.

 

Eetbare wilde wortels en zaden

Leah
paardenbloem-wortel

paardenbloemwortels

In de herfst en winter kun je verschillende eetbare wortels opgraven. Gedurende de zomer hebben zij zich klaar gemaakt voor de winter en zijn nu op hun best. Vol voedingsstoffen, eigenlijk voor zichzelf, maar wij kunnen ze ook goed gebruiken.

teunisbloem-zaad

Wie teunisbloem in zijn tuin heeft, kan vast nog wel de uitgebloeide bloemstengels vinden. De zaden van teunisbloem zijn trouwens ook eetbaar. Niet perse smaakvol, je eet ze als gezonde toevoeging van je maaltijd. Het bevat gezonde stoffen, waaronder veel gamma linoleenzuur (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gamma-linoleenzuur).

Ik strooi ze bijvoorbeeld over de muesli of appelmoes, roer ze door de kwark of bak ze mee met brood, muffins of andere lekkernijen. Ook is het lekker om ze over de stamppot te strooien. Gezond en het ziet er vrolijk uit.

teunisbloem-wortelrozet

teunisbloem wortelrozet

Rondom de uitgebloeide bloemstengels van de teunisbloem vind je nu de wortelrozetten van bladeren. Klaar om volgend jaar een bloemstengel te vormen en haar volksnaam ´nachtkaars´ eer aan te doen. De gele bloemen openen zich namelijk pas tegen de schemering. De wortelrozetten die zich dit jaar hebben gevormd (en dus nog niet hebben gebloeid) kun je uitgraven voor de wortels. ´Jambon vegetal´, ofwel ´vegetarische ham´, noemen ze de teunisbloemwortels in Frankrijk. Vanwege de smaak die aan ham doet denken en de lichtroze kleur. Roerbak ze met een ui, knoflook en boerenkool en je hebt een lekker wintergerecht.

Paardenbloemwortel kun je stoven of koken. Met een ui en spruiten of tamme kastanjes. Dat past heel goed bij elkaar. Maar je kunt er ook een verrukkelijke drank van maken. Geroosterd en gemalen staat het bekend als ´surrogaatkoffie.

gemalen-paardenbloemwortel

geroosterde paardenbloemwortel

Recept voor ´surrogaatkoffie´ van paardenbloemwortel

Graaf paardenbloemwortels op, maal ze fijn en rooster ze in de koekenpan of oven.
Andersom kan ook: eerst drogen, dan roosteren en malen.

Benodigdheden:
Paardenbloemwortels

Bereiding:
Schrob de paardenbloemwortels goed schoon, snijd ze in stukjes en maal ze in een keukenmachine tot ze de grootte hebben van gemalen koffie. Daarna rooster je het in een koekenpan. Blijf steeds omscheppen. Eerst klontert het vast aan de bodem, maar dit gaat vanzelf over als het uitdroogt. De surrogaatkoffie is klaar als het helemaal droog en koffiebruin is.
Als je veel paardenbloemwortels hebt kun je ze beter roosteren in de oven in plaats van in de koekenpan. Verwarm de oven voor op 150 graden Celsius en rooster tot ze de donkerbruine kleur van koffie benaderen. Dit kan wel drie kwartier duren. Schep regelmatig om.
Gebruik één eetlepel geroosterde wortel voor een klein kopje.
Er zijn twee manieren om het te zetten. Zet het net als gewone koffie, door het in een koffiefilter te doen en te overgieten met kokend water. Of zet het als thee, door het in een theepot te doen, te laten trekken en dan door een theezeefje te gieten.

Eetbare wilde planten, aardperen en boterbonen

Leah

De afgelopen weken waren er nog veel eetbare wilde planten te plukken. Waar gemaaid is staat bij mij nog vrij jong zevenblad. In ieder geval jong genoeg om lekker van te oogsten voor de soep of een roerbakschotel. Even verderop staat paardenbloemblad, veldzuring, smalle weegbree, vogelmuur en duizendblad. De warme septembermaand werpt zijn vruchten af (of zijn groene bladeren, in dit geval) Ik heb ze gebruikt in salade, soep, omelet en stoofschotel. Hoe duurzaam kunnen groenten en kruiden zijn? De planten groeien overal om ons heen, ze maken geen voedselkilometers en hoeven geen bemesting of huisvesting in kassen. In mijn moestuin zou ik wel graag een kas willen, maar dat is een ander verhaal. Misschien voor volgend jaar….

20161027_115124

Wildplukoogst

Vorige week heb ik de eerste aardperen geoogst uit mijn moestuin geoogst. Net als het rooien van aardappels, vind ik het net schatgraven. Bij planten die boven de grond groeien zie je de hele ontwikkeling van klein naar groot. Maar bij wortels en knollen is het een hele verrassing wat je naar boven haalt.

Aardperen zien er misschien wat onhandelbaar uit, maar het is echt de moeite waard ze te leren kennen. Het valt echt wel mee met ze. Even goed schoonboenen met een borsteltje, de dikke plekken er af snijden en ze zijn klaar voor gebruik. Wil je ze snel en toch lekker klaarmaken? Snijd ze in plakjes, bak ze in olijfolie en breng op smaak met peper en zout. Ik vind het een echte lekkernij. Maar ook uit de oven gegaard met stukken pompoen, zoete aardappel, pastinaak, olijfolie, tijm en rozemarijn zijn ze heerlijk.

aardperen

Aardperen

Tot slot de bonen, het is per slot van rekening nog het jaar van de boon. Van de zomer kwam ik musseneitjes tegen op een zadenbeurs. Geen eitjes van mussen, maar heerlijke kleine en dikke boontjes. Tot nu toe de lekkerste die ik ooit gegeten heb. Onbegrijpelijk hoe ze ‘vergeten’ kunnen zijn. In de winkel vind je ze niet, maar mocht je ze ooit ergens tegenkomen op een zadenbeurs of bij vrienden, sla je slag.

Een andere boon, die je gelukkig nog wel in de winkel kan vinden, is de boterboon (of zijn kleinere broertje limaboon). Ik heb er een lekker romige soep mee gemaakt. Zonder zuivel, de bonen zorgen voor de romige smaak.

boterboon

Boterboon

Ingrediënten:
1 ui
1 teen knoflook
1 bakje kastanjechampignons
stukje knolselderij
1 eetl. kokosolie
1 theel. tijm
hand verse tuinkruiden
1 liter water
peper en zout naar smaak

Bereiding:
Pel en snipper de ui, pel de knoflook en snijd het in stukjes.
Snijd de champignons in plakjes en de knolselderij in blokjes.Verhit de kokosolie in een soeppan, fruit de ui. Bak dan de champignons, de knoflook en de knolselderij mee.
Voeg dan water, bonen, tijm en zout toe en breng aan de kook.
Laat 15 minuten zachtjes pruttelen.
Haal de pan van het vuur, voeg de tuinkruiden toe en pureer de soep met de staafmixer.
Breng verder op smaak met peper en zout.

Appels, bessen en noten

Leah
tamme-kastanje

tamme kastanje in bolster

De tijd van de overvloedige wildpluk groene oogst is voorbij, maar daarvoor is iets anders waardevols in de plaats gekomen. De appels en peren hangen aan de bomen, veel bessenstruiken dragen nog vrucht en de hazelnoten en tamme kastanjes kunnen gauw geraapt worden.

Tijd om aan de slag te gaan en een wintervoorraad aan te leggen.

Ik maak een appelmoes van de appels, snel klaar, zonder suiker en heel lekker. Het is heel gemakkelijk. Verwijder de klokhuizen en slechte plekken van de appels, breng aan de kook met een klein scheutje water. Als de appels tot moes  gekookt zijn giet je het in gesteriliseerde potten en draai goed dicht. Laat een paar minuten omgekeerd staan en klaar is je wintervoorraad appelmoes.

lijsterbes

lijsterbes

Lijsterbessen zijn rauw giftig, maar als je ze kookt kun je er vele kanten mee op. Het beste vries je de (schoongemaakte) lijsterbes drie dagen of langer in, dan wordt de smaak iets mindere bitter. Daarna kun je er thee van zetten, gelei van maken of een heerlijke lijsterbes-appelmoes van maken. De smaak is bitter, maar bitter in de mond maakt het hart gezond zeggen ze. En je kunt echt aan de smaak bitter wennen! Combineer het in het begin met iets zoets of iets romigs, en je krijgt echt een aparte smaakbeleving.

 

Binnenkort zullen de tamme kastanjes en hazelnoten uit de bomen vallen. Laat genoeg over voor de dieren, maar raap gerust een zakje voor jezelf. Als je ze goed uitspreid en laat drogen, kun je hazelnoten een heel jaar bewaren.

tamme kastanje

tamme kastanje

Tamme kastanjes moet je binnen een week of twee opeten. Als je ze wilt bewaren kun je ze invriezen. Maak met een scherp mesje een kruisje in het zachte gedeelte van de tamme kastanjes, blancheer ze drie minuten in kokend water en giet ze af. Laat ze afkoelen en pel ze. Daarna kun je ze invriezen en er de hele winter nog van genieten!